De bloggende journalist

Serie: de bloggende journalist (slot)

Weblogs worden wel eens omschreven als ‘dagboekjes met een hoop blabla’. Maar uit mijn interviewserie over bloggende journalisten blijkt de journalistieke waarde van bloggen. Als conclusie daarom een paar bevindingen op een rij. Met als kernvragen: Waarvoor gebruiken journalisten blogs? Wat is dus de journalistieke waarde van blogs? Waarom zou je als journalist bloggen?

Nieuws publiceren
Natuurlijk kan je een blog gebruiken op de klassieke manier: als nieuwsmedium. Je houdt lezers op de hoogte van het laatste nieuws op een bepaald terrein. Zoals het blog van internetjournalist Marie-José Klaver dat een overzicht geeft van het belangrijkste internetnieuws. Freelancer Eric Willemsen gebruikte zijn blog aanvankelijk ook om nieuws te publiceren, maar met een bijzonder doel: “Geen enkele krant vond nieuws uit Oostenrijk interessant genoeg om mij ervoor te willen betalen. Daarom wilde ik met een eigen blog laten zien dat er hier wel degelijk genoeg vermeldenswaardigs gebeurt.”

Maar voor journalisten is bloggen meestal juist een manier om aan klassieke formats te ontsnappen. Journalistieke uitingsvrijheid is het motto van journalisten die het bloggen omarmen. Ze zijn enthousiast omdat je als journalist op een blog vrijer bent en meer ruimte hebt voor je verhaal.

Geen knellende conventies
Die vrijheid houdt onder meer in dat je je je niet hoeft te houden aan de klassieke schrijfconventies zoals in de krant, waar het kort en zakelijk moet. In de ogen van correspondent Margriet Brandsma zijn blogs daardoor minder afstandelijk: “In weblogs kan ik veel meer eigen observaties kwijt. Ze zijn persoonlijker.”

Geen beperking in ruimte
Ruimte heb je zoveel als je wilt op een weblog. En dat is een groot verschil met schrijven voor bijvoorbeeld een krant: je bent veel minder gebonden aan een beperkt aantal woorden dat je mag gebruiken. Want je hoeft je bijdrage niet te persen in het format dat de eindredactie bepaalt. “De krant heeft de beperking van de ruimte en de neiging dat verhalen kort opgediend moeten worden, omdat anders de lezer afhaakt”, meent rechtbankverslaggever Rob Zijlstra. “Een weblog kent de beperking in ruimte niet.” Daardoor kan hij verhalen met meer nuance schrijven: “Ik gebruik in mijn weblogverhalen veel dialogen zoals die tijdens een rechtszaak plaatshebben tussen rechters en verdachten. Die dialogen zeggen veel over de sfeer van een rechtszaak, over de houding van verdachte of over de insteek van de rechter. Het goed neerzetten van een dialoog kost ruimte.”

Meer aanbod
Door de onbeperkte ruimte kan je niet alleen meer woorden gebruiken om je verhaal te vertellen, je hoeft bovendien minder rigoureus te selecteren. Want je kan verhalen brengen die het journaal of de krant niet halen, maar desondanks interessant zijn. De zogenaamde “kruimels die anders nooit de krant halen”, in de woorden van de hoofdredacteur van het Eindhovens Dagblad, Henk van Weert. Dat levert dus een groter aanbod op, beaamt Margriet Brandsma: “Als tv-correspondent voor het Journaal, kom je veel meer dingen tegen die aardig zijn om te vertellen over je land dan je kwijt kunt in de uitzendingen. Vaak zijn het onderwerpen die te klein zijn voor het Journaal, daarnaast weet je soms veel meer dan je kunt melden in een tv-item. Daarvoor zijn weblogs ideaal.”

Transparantie
Een blog is ook een goede manier om je publiek mee te geven hoe je als journalist te werk gaat. “In voorkomende gevallen kan je iets vertellen over de manier waarop een bericht tot stand is gekomen”, vertelt regioverslaggever Arnold Mandemaker. “Daarvoor is in de papieren krant geen ruimte, terwijl het voor de lezer toch interessant kan zijn om niet alleen het nieuws te vernemen, maar ook iets te horen over de manier waarop het artikel tot stand is gekomen.” Dat geeft volgens misdaadverslaggever Fleur Besters lezers meer duidelijkheid: “Ik kan nu eerlijk uitleggen waarom we bepaalde dingen misschien pas later of niet kunnen brengen. Lezers kunnen soms zelfs zien hoe lang een antwoord op zich laat wachten, dan schrijf ik er bij wijze van spreken op maandag over op de blog en komt er op donderdag pas duidelijkheid.”

Contact met lezers
Tot slot zou een blog moeten leiden tot meer contact met lezers. Volgens Jeroen Mirck is het essentieel dat “het publiek ook een stem krijgt die er toe doet”. Maar dat valt vaak nog niet mee. Zo vertelt Fleur Besters: “Er is ook een dialoog met de lezers aan het ontstaan, maar dat kost tijd.” En Arnold Mandemaker hoopt op discussie op zijn weblog, maar ziet die nog niet ontstaan. In het ideale geval levert het je als journalist natuurlijk tips op en inzicht in vragen en onderwerpen die leven bij je publiek. Input dus die je als journalist kan gebruiken voor je verhalen.

Heeft bloggen journalistieke waarde? Volgens hoofdredacteur van Twentsche Courant Tubantia André Vis is de waarde beperkt: “Bloggen is een leuke toegevoegde waarde maar niet meer dan dat.” Daar tegenover staat bijvoorbeeld Rob Zijlstra die een hele andere mening is toegedaan: “Ik beschouw mijn weblog als een volwaardig journalistiek product dat meer reacties oplevert dan stukjes in de krant en dat ideeën genereert, met name in het kiezen van een invalshoek.”

Naar mijn idee is dat laatste de toekomst: weblogs als volwaardig journalistiek product. Sp!tshoofdredacteur Bart Brouwers wil dat al zijn verslaggevers een blog gaan bijhouden. Dat lijkt me een prima plan. Tot nu toe zijn blogs ‘iets extra’s’ op de sites van gevestigde nieuwsmedia, terwijl nieuwsberichten de norm zijn. Wie durft het aan om die klassieke aanpak in te ruilen voor blogs van de eigen journalisten? Met uiteraard transparante, genuanceerde en persoonlijke journalistiek.

4 Comments

Add yours →

  1. Hallo Alexander,

    Voor mij een zeer interessante en herkenbare blog.
    Ik ga je volgen;-) Komt er nog meer in deze reeks?

    Gr.

    Sanne Hille
    Onderzoeker aan de HU/FCJ

  2. Stom…ik zie nu dat het het slot is. Jammer!

  3. Alexander Pleijter

    19 februari 2009 — 07:46

    Ha Sanne,

    Vorige week heb ik je presentatie over bloggen op dagbladsites gevolgd op het Etmaal van de Communicatiewetenschap. Interessant onderwerp!

    Deze reeks interviews is inderdaad voorlopig teneinde. Maar er volgen vast en zeker nog vaker interessante bijdragen over bloggen!

    Alexander

  4. beste Alexander,

    ’n Update, de blog draait steeds beter. Voorheen moesten lezers een code intoetsen om een reactie achter te kunnen laten, nu we die hebben weggehaald, komen er veel meer (interessante) reacties. Het is opmerkelijk dat ik slechts eenmaal een reactie heb moeten weghalen omdat die min of meer opriep tot geweld (van een hanggroep uit de stad), verder zijn het allemaal interessante reacties. De vaste groep lezers breidt zich ook uit, het zijn er nu al zo’n 1200-1600 per week!
    Het levert bovendien steeds meer tip op. Een tevreden blogger dus!

    groeten Fleur

Geef een reactie