In 2006 verkrachtte en vermoordde Peter H. de vijftienjarige Melanie Sijbers. Twee jaar daarvoor was hij op gezag van de rechter ontslagen uit de tbs-kliniek waar hij in behandeling was vanwege enkele verkrachtingen. Hoe kon dat zo gebeuren? Fleur Besters, politieverslaggever van het Eindhovens Dagblad, reconstrueerde de affaire, sprak uitvoerig met slachtoffer Wies de Win en schreef er een intrigerend boek over: ‘Gegijzeld door een psychopaat’. Welke rol speelt de krant als een verslaggever een boek schrijft?

Het boek is intrigerend, mede door de manier waarop het geschreven is. Je zit er als lezer bovenop. De krantenberichten over de zaak die in het boek zijn opgenomen zijn veel afstandelijker, bijna ambtelijk en gevoelloos. Zou de stijl van je boek ook niet veel meer gebruikt moeten worden in de kolommen van de krant? Zou zo’n meer betrokken stijl lezers niet veel meer aanspreken dan de afstandelijke, objectieve stijl?

“De stijl van het boek is niet bewust gekozen, het is denk ik mijn eigen stijl. Ik vind dat je de feiten voor zichzelf moet laten spreken, ook in de krant. Ik hou zelf niet zo van ‘mooischrijverij’. Een collega die heeft meegelezen raadde me gaandeweg aan om het verhaal ‘zelf’ te vertellen en Wies de Win als enige zelf aan het woord te laten. Dat was een goede suggestie die me ontzettend veel tijd heeft gekost, maar wel erg mooi werkt, vind ik zelf. Ik had zelf al voor de full quote als start gekozen en wilde ieder hoofdstuk ook met een quote van Wies beginnen om lezers meteen het verhaal in te trekken.”

“De betrokkenheid die het boek uitstraalt, is denk ik ook het resultaat van het onderzoek dat ik heb gedaan. Ik heb veel meer bronnen gesproken, dan dat ik voor mijn werk voor de krant zou spreken. Daardoor weet ik denk ik echt bijna alles van deze zaak en de mensen over wie ik schrijf. Omdat je zoveel weet, gaat een zaak echt leven.”

“Ik hoor van iedere lezer dat ze het boek niet meer weg kunnen leggen, dat ze het in één ruk uitlezen. Dat vind ik zelf wel erg bijzonder. Ik wilde als journalist een lastig thema voor een breed publiek van leken en deskundigen bereikbaar maken, en dat is denk ik gelukt, durf ik langzaam te zeggen. Ik denk dat ik deze methode in de krant al vaker ben gaan toepassen, ook in multimediale producties als onze ED Veiligheidsactie, waarbij we onlangs zelfs een slachtofferdebat hebben georganiseerd.”

Waarom is het boek eigenlijk niet door het Eindhovens Dagblad  uitgegeven? Boeken van eigen verslaggevers zou je als krant toch kunnen beschouwen als een logische uitbreiding op de dagelijkse berichtgeving van de krant?

“Het initiatief voor het boek lag bij uitgeverij De Boekenmakers. Zij hebben me actief benaderd en gevraagd of ik iets voor hen wilde doen. Ontzettend luxe. De uitgevers kenden mijn werk vanuit de krant en ik mocht zelf een onderwerp kiezen, als het maar een maatschappelijk thema was. De keuze was snel gemaakt. Ik wilde de zaak Peter H. altijd nog eens goed uitzoeken en de invalshoek met Wies de Win past daar goed bij. Ze wilde direct meewerken, in tegenstelling tot justitie en politie.”

“De hoofdredactie steunde me, al ik heb alles uiteraard in mijn vrije tijd gedaan. Maar moreel hebben ze me echt geholpen. Het was soms ook spannend, want ik had contact met bronnen die ik ook voor de krant gebruik. Bij de politie vonden ze dat soms lastig, merkte ik. Ik heb toen uitgelegd dat ik één persoon ben die twee dingen doet en dat beide ‘bazen’ daar geen enkel probleem mee hebben. Gaandeweg kon ik daar steeds makkelijker mee omgaan. De krant heeft voordelen van mijn werk als schrijfster en omgekeerd had ik veel voordeel van de kennis die ik bij het ED heb opgedaan.”

“Boeken leveren vrijwel geen geld op en kosten de schrijver veel, heel veel tijd. Voor krantenbedrijven is het daarom denk ik niet echt aantrekkelijk, al lokt het wel, weet ik. Bij het ED zijn inmiddels meer auteurs wier werk bij de Boekenmakers wordt uitgegeven. Het ED heeft ‘Gegijzeld door een psychopaat’ wel stevig gepromoot en via de eigen webwinkel honderden gesigneerde exemplaren verkocht.”

Je hebt op je eigen site een pagina gemaakt over het boek, maar het leek me ook een mooie gelegenheid voor het Eindhovens Dagblad om het boek te gebruiken voor een multimediale webpresentatie van de zaak. Met aanvullend materiaal over de zaak: archief met alle krantenberichten over de zaak, links naar al het relevante beeldmateriaal, zoals de interviews van Wies de Win met Pauw en Witteman en Omroep Brabant, links naar relevante belangengroepen. Waarom wordt zoiets niet gedaan?

“Simpel: geen tijd. En onvoldoende kennis denk ik. Ik heb een bouwer van websites in huis en samen hebben we mijn site in een paar avonden gebouwd en gevuld. We maken bij het ED vaak wel een dossier op van belangrijke zaken, dat was er bij Melanie denk ik ook, maar de krantenpraktijk is te snel. Er is geen tijd om het goed op te bouwen en bij te houden. Ontzettend zonde, dat ben ik met je eens, maar wel iets dat in de toekomst, als kranten toch ook meer voor de verdieping zullen gaan, vast en zeker gaat gebeuren. Het lijkt me in ieder geval een ontzettend waardevolle ontwikkeling.”

Link: Website van Fleur Besters met informatie over het boek ‘Gegijzeld door een psychopaat’