“Waar kranten de winst zullen moeten halen, is door afstand te doen van het traditionele verdienmodel en te zoeken naar nieuwe verdienmodellen.” Dat zei Bart Brouwers, hoofdredacteur van de hyperlokale tak van de Telegraaf Media Groep, vanochtend tijdens het televisieprogramma Buitenhof. Het is een bekend geluid: de journalistiek moet zoeken naar nieuwe verdienmodellen. Maar wat zouden die kunnen zijn? Als voorbeeld noemde Brouwers een project dat hij afgelopen week in Tsjechië bezocht: redactielokalen die tegelijkertijd dienst doen als café. “De gedachte is misschien heel erg vreemd, maar wat ik wil zeggen is dat je uit die structuur moet van opbrengsten uit advertenties en abonnees. Je moet naar een veelheid aan inkomstenbronnen toe.”

Een interessante gedachte, journalisten die inkomsten halen uit het tappen van bier en schenken van koffie. Maar eigenlijk niet eens zo heel vernieuwend. Diverse kranten en tijdschriften zijn immers al lang geleden begonnen met het verkopen van branchevreemde producten, zoals wijn, reizen en dvd’s. Mooie nieuwe inkomstenbronnen, maar journalisitek zou ik niet willen omschrijven als vernieuwend. Eerder als alarmerend: blijkbaar zijn zulke bijverdiensten nodig om de journalistiek te financieren. Eigenlijk meer een treurige dan een innovatieve gedachte.

Overigens zit er achter het Tsjechische project ook een journalistieke gedachte. De combinatie van redactielokaal en café is niet alleen een nieuw verdienmodel. Lees hiervoor het verslag dat Zomerreporter Lex Boon afgelopen zomer maakte voor De Nieuwe Reporter.