Niet bloggers, maar journalisten zijn te vaak anoniem

“Bloggers publiceren voordat ze weten hoe het echt in elkaar steekt en ze maken zich vaak niet bekend. Waar journalisten met open vizier werken, schenden de meeste bloggers de vertrouwelijkheid van hun naaste omgeving.” In enkele straffe pennestreken zet NOS-ombudsman Guikje Roethof op Villamedia het verschil tussen bloggers en journalisten neer. Het is een karikatuur: alsof je maar één smaak bloggers en één smaak journalisten hebt. Bovendien is het een uiterst negatieve en beperkte visie op bloggers. Het is veel nuttiger om eens goed te bekijken wat journalisten zouden kunnen leren van bloggers.

Open vizier?

Het bovengenoemde citaat uit het stuk van Roethof is overduidelijk veel te kort door de bocht. Om te beginnen het idee dat journalisten per definitie met open vizier werken. Dat is aantoonbaar onjuist. Grote journalistieke scoops ontstaan vaak door te werken met een verborgen camera of undercover te opereren. Een legendarisch voorbeeld is Günter Wallraff, die onder meer vermomd als Turkse immigrant in de jaren tachtig onthullingen deed over de miserabele werkomstandigheden van gastarbeiders in Duitsland. En zo zijn vele voorbeelden op te lepelen. Dat de NOS nooit undercover werkt, wil natuurlijk niet zeggen dat geen enkele journalist dat ooit doet.

Ook merkwaardig is de opmerking van Roethof dat bloggers zich vaak niet bekend maken en de vertrouwelijkheid van hun omgeving schenden. Ik vroeg me meteen af: hoe vaak doen bloggers dat dan? En hoe heeft Roethof dat vastgesteld? Hoe heeft ze dat geteld? Ik neem aan dat Roethof – als journalist die altijd de feiten verifieert -dat goed heeft uitgezocht en hier niet zomaar iets roept.

Leren van bloggers

Als we het dan toch hebben over ‘open vizier’ en ‘bekend maken’, ik denk dat de journalistiek dan nog een hoop kan leren van bloggers. Want juist de journalistiek is vaak nodeloos anoniem, zeker voor het publiek. Neem maar eens een kijkje op de site van de NOS. Bijna alle berichten van de NOS zijn anoniem, er staat niet bij welke journalist een bericht geschreven heeft. Dat is de klassieke mores van de journalistiek: nieuws is onpersoonlijk, feitelijk, afstandelijk, onafhankelijk van de persoon van de journalist.

Op veel blogs is dat juist anders. Daar vind je vaak de naam van de blogger, een biografie, je kan reacties achterlaten, er staat een emailadres en tegenwoordig ook vaak een Twitteraccount. Kijk ook maar eens op de blogs van de NOS zelf. Daar staan opeens wèl namen van de journalisten bij de schrijfels. Soms zelfs met een biografie van de journalisten, zoals bij de economieredactie. En bij de weblogs van NOS Nieuwe Media staan Twitteraccounts vermeld. Maar er lijkt geen vast systeem in te zitten, het oogt allemaal nogal willekeurig.

Waarom gebeurt dat niet bij de andere berichtgeving? Dat zou pas transparant en ‘met open vizier’ zijn. En het kan heel simpel: bij elk bericht de verantwoordelijke journalist vermelden met een link naar een pagina met een biografie, een overzicht van eerdere publicaties, een emailadres en Twitteraccount. In plaats van te zeuren over wat bloggers verkeerd zouden doen, zou het beter zijn om te kijken wat de journalistiek van bloggers kan leren.

5 Comments

Add yours →

  1. Dit is een interessante discussie. Ik ben journalist en blogger. In beide gevallen werk ik meestal met open vizier. Op mijn blog in ieder geval. Iedereen kan zien wie ik ben. Als journalist bij Omroep Brabant worden mijn bijdragen op internet tegenwoordig ook met naam vermeld. Ik ben daar niet altijd even gelukkig mee. Om twee redenen.
    Soms maken wij berichten over bijvoorbeeld criminele families. Omdat ik via internet gemakkelijk te traceren ben kan dat tot problemen leiden. Problemen die anders door de firma in wiens dienst je dat bericht maakt worden opgevangen.
    En ik heb het een keer meegemaakt dat een bericht waar mijn naam onder staat later werd aangevuld door een collega met een passage waar ik niet voor wilde tekenen. Het ging om iemands privacy.
    Er is dus nog geen groot grijs gebied waar je per organisatie stevig over moet discussieren.

  2. Henk Blanken

    4 april 2010 — 18:15

    Goed stuk Alexander

  3. Prima stuk. Interessante discussie trouwens. En ten aanzien van @jan: ik publiceer al jaren onder eigen naam over criminaliteit en dat doen toch veel meer (kranten)journalisten probleemloos?

  4. @jan ik zie geen verschil tussen het privacy issue voor “officiele” journalisten versus bloggers. Ook onderzoek en uitlatingen door bloggers kunnen leiden tot persoonlijke aanvallen. Dit risico loop je met elke openbare uitlating (ook op straat). Juist het feit dat blogs vaak van openbaar commentaar kunnen worden voorzien geeft iedereen (ook de vermeende crimineel) de kans een weerwoord te geven. Bij een stuk in de krant kan vaak geen direct weerwoord gegeven worden anders dan via een ingezonden brief, waarvan je dan maar moet afwachten of deze ook geplaatst wordt.

  5. Het citaat waar Alexander Pleijter zijn artikel mee begint heb ik geschreven in een artikel over het oplopen van de werkdruk in de journalistiek. Als je zin uit de context haalt, zoals de heer Pleijter doet, kom je in een heel andere discussie terecht.
    Aan die discussie wil ik best mijn bijdrage leveren maar niet vanuit de positie waar ik door de heer Pleijter in gedrukt word.Ik vind dat veel bloggers een waardevolle bijdrage leveren aan de journalistiek. En ik denk dat de traditionele journalistiek mede onder invloed van de nieuwe media anders zal moeten gaan werken.
    Als Media Ombudsman ben ik daarbij geïnteresseerd in zaken als betrouwbaarheid, volledigheid en onpartijdigheid van nieuwsberichten. Transparantie van nieuwsmedia is dus belangrijk. Bij de NOS zijn de verslaggevers prominent en met naam en toenaam in beeld, de stukken op internet worden soms door meerdere mensen geschreven en bewerkt. Dan moet de merknaam NOS garant staan voor de kwaliteit van de afzender.
    De blogs, die persoonlijker zijn dan de nieuwsverhalen, zijn uiteraard wel op naam. Als redacteuren een groot onderzoek hebben gedaan zoals nu Rinke van den Brink en Anne Marie Zimmerman van NOS Net over de huisartsen, staat hun naam ook vermeld, wat ik heel terecht vind.

Geef een reactie