Wie zullen we geloven: journalisten of bloggers?

Deze week werd een onderzoek naar sociale media-stress onder jongeren gepresenteerd. De NOS maakt er een item over. Een blogger schrijft erover. De NOS presenteert de sociale media-stress als een voldongen feit. De blogger fileert het onderzoek en zegt dat journalisten zich voor het lapje laten houden door een PR-stunt. Wie zullen we geloven?

Het is inmiddels twee jaar geleden dat de toenmalige NOS-ombudsman, Guikje Roethof, de volgende woorden schreef en op Villamedia.nl publiceerde:

“… blogs worden grotendeels gemaakt door mensen die zich niet gebonden achten aan uitgangspunten van de professionele journalistiek zoals het verifiĆ«ren van de betrouwbaarheid van het nieuws en het toepassen van hoor en wederhoor. Bloggers publiceren voordat ze weten hoe het echt in elkaar steekt en ze maken zich vaak niet bekend.”

Het is een stereotiep beeld over journalisten en bloggers. Journalist zijn betrouwbaar, want checken de feiten, zijn kritsch en betrouwbaar en houden zich aan professionele normen. Bloggers daarentegen doen maar wat, zijn een zootje ongeregeld, vinden feiten niet zo belangrijk en verspreiden geruchten. Het is een karikatuur die niet strookt met de werkelijkheid.

Laten we eens een onderwerp bekijken dat deze week in het nieuws was: een onderzoek dat zou aantonen dat jongeren lijden aan stress door sociale media.

Net als enkele andere media, vond de NOS het onderzoek nieuwswaardig en maakte een kritiekloos item waarin jongeren wat babbelen over het belang van hun mobiele telefoon. En als een voldongen feit meldt het item dat jongeren lijden aan sociale media-stress. Kritische opmerkingen over het onderzoek ontbreken.

Een blogger – Linda Duits -publiceerde ook over het onderzoek. Zij was een stuk minder kritiekloos op DeJaap.nl:

“Bij het lezen van het rapport valt direct op dat de interpretaties van de auteurs niet overeenkomen met de door hen gepresenteerde data. Zo wordt hun belangrijkste conclusie dat jongeren aan stress lijden niet onderbouwd door de cijfers.”

In plaats van de conclusies van de onderzoekers als feit te presenteren, plaatst Duits diverse kritische kanttekeningen bij het onderzoek. Kritisch zijn, dat is het uitgangspunt van haar artikel.

Dat is in het item van het NOS Journaal anders. Daar lijkt amuseren het uitgangspunt te zijn. Het filmpje is nauwelijks informatief te noemen. Met de zin ‘jongeren lijden aan sociale mediastress’ is eigenlijk alles gezegd. Het item getuigt niet van een kritische journalist die wil weten of het echt wel waar is dat jongeren lijden aan sociale media-stress.

Bloggers publiceren voordat ze weten hoe het echt in elkaar steekt? Ik heb de indruk dat het hier precies andersom is. De karikatuur van bloggers versus journalisten lijkt mij in elk geval wel aan herziening toe.

6 Comments

Add yours →

  1. Helemaal waar! Zonder dat ik van Linda Duits wist, heb ik zelf ook zo’n blog geschreven: http://www.nwtonline.nl/nl/weblog/961/het-nos-journaal-ontdekt-een-probleem.html

    Two bloggers can’t be wrong, toch? šŸ˜‰

  2. Maar is Linda een blogger of een wetenschapper in deze? De publicatievorm is blog, haar deskundigheid die van wetenschapper.

  3. Alexander Pleijter

    10 mei 2012 — 08:20

    @Erwin Blom: Dat is precies het punt als het gaat over karikaturen van bloggers. Zoals deze bekende typering van bloggers: “kids in pajamas sitting in the basement of their parents’ homes”. Bloggers zijn er in vele soorten en maten. In dit geval is het inderdaad een blogger met een wetenschappelijke achtergrond. Dankzij blogs kunnen ook wetenschappers zich makkelijker mengen in het maatschappelijk debat en journalistieke berichtgeving corrigeren of nuanceren. Dat lijkt me alleen maar winst.

  4. Geldt natuurlijk voor elk onderwerp. Als het over internet of marketing gaat ben ik ook beter in staat de zin van de onzin te scheiden. Daarom gaat mijn neus heftig kriebelen bij een item van KASSA over Google.
    Maar iets als dit: hoewel het mij onzin leek, kwam het niet in mij op om te achterhalen of het klopt of niet. Deels tijdgebrek, deels ook aannemen dat was het nieuws zegt gewoon klopt.
    In die zin is het dus verneukeratief dat zelfs de NOS gewoon niet betrouwbaar meer is (en dat wist ik op zich al langer) en dat kwaliteitskranten ook om de haverklap steken laten vallen.
    Ik lees zelf ook vaker goed onderbouwde blogs over diverse onderwerpen dan dat ik krantenstukken lees die kritisch zijn.
    Amyway, het beeld over bloggers en journalisten is al tijden krom en het wordt wel eens tijd dat journalisten snappen dat ze geen monopolie meer hebben op nieuws brengen en kritisch zijn en dat bloggers snappen dat zij ook een soort ‘correcte informatieplicht’ hebben. Iets met great power en great responsibility.

    ‘nuff said. Aan het werk!

  5. Achterhoedegevecht.
    De enige reden waarom de vraag in de titel relevant is, is omdat sommige journalisten Ć©n sommige bloggers het verschil willen blijven zien en benadrukken. Terwijl het er voor de geloofwaardigheid natuurlijk niet om gaat hoe iets gepubliceerd wordt. Al projecteer je je bevindingen op de wolken, de boodschap zelf zal beoordeeld moeten worden. En elke keer opnieuw. EĆ©n misstap van de NOS kan nog niet leiden tot de conclusie dat de journalistiek van de NOS niet deugt, net zo min als een goede analyse op deJaap.nl betekent dat alle bloggers altijd voor de beste duiding zorgen. Dat soort conclusies mag je pas trekken als Ć©Ć©n bron (of die zich nu journalist, blogger, wolkenschrijver, wetenschapper, of kid in pyjama noemt) of medium (krant, zender, weblog) stelselmatig een loopje neemt met de werkelijkheid, dan wel zich juist structureel een uitstekende analyticus toont.

    Misschien is het beter ons te concentreren op de vraag hoe je belangrijke journalistieke basiswaarden kunt combineren met nieuwe blogger-achtige vaardigheden. Gelukkig gebeurt dat her en der al volop.

  6. Alexander Pleijter

    10 mei 2012 — 13:07

    @Bart Brouwers: Uiteraard bedoelde ik niet te beweren dat we de NOS voortaan niet meer moeten vertrouwen en bloggers wel. Het voorbeeld laat slechts zien dat je soms beter af bent bij bloggers als je goed geĆÆnformeerd wil worden over bijvoorbeeld een onderzoek. Het mooie is de toegenomen publicatiemogelijkheden zorgen voor een verrijking. Daar zou de NOS ook zijn voordeel mee kunnen doen. Bijvoorbeeld door te linken naar het stuk van Linda Duits.

Geef een reactie