Lekker makkelijk: sociale media de schuld geven van luie journalistiek

twitter slaapLeiden sociale media tot luie journalistiek? De ombudsvrouw van de Volkskrant, Annieke Kranenberg, snijdt met deze vraag boven haar column van afgelopen zaterdag een interessante kwestie aan.

Eigenlijk is het open deur. Want: uiteraard zorgt een nieuw medium voor luiere journalisten. Dat is immers de reden dat nieuwe technologie wordt uitgevonden: om de dingen die we doen makkelijker te maken. Zo zorgde de telefoon voor luiere journalisten, want opeens hoefden ze niet meer op de fiets te springen om een quootje te halen bij de burgemeester. Ze konden hem – o luiheid – opbellen!

Slechte journalistiek

Nadere lezing van de column leert echter dat de ombudsvrouw weliswaar spreekt van ‘luie journalistiek’, maar eigenlijk ‘gemakzuchtige journalistiek’ bedoelt. Of beter nog: ‘slechte journalistiek’.

Maar leiden sociale media dan inderdaad tot gemakzuchtige of slechte journalistiek? Het woord ‘leiden’ suggereert dat er sprake is van autonoom proces. Een proces waar je als journalist geen invloed op kunt uitoefenen. Dat is natuurlijk niet zo. Sociale media dwingen journalisten niet om op een bepaalde manier te werken. Het zijn de journalisten die ervoor kiezen om sociale media op een bepaalde manier te gebruiken.

Dat blijkt ook onmiskenbaar uit de voorbeelden die de ombudsvrouw geeft om te laten zien dat sociale media zouden leiden tot luie journalistiek. Ik licht er één voorbeeld uit.

Asielzoekerhatende Gina

Een journalist van de Volkskrant schreef een portret van de chauffeur die in Haaksbergen met zijn monstertruck het publiek in reed. In het artikel schreef de journalist ook over de echtgenote van de chauffeur, op basis van wat hij op haar Facebookpagina aantrof:

“Behalve foto’s van verschillende shows van het Eurol-stuntteam biedt Gina op haar onlinepagina puppies aan en ventileert ze haar afkeer van asielzoekers. Dat zijn ‘criminelen en tasjesrovers’, en ‘zwarten’ die ‘ons land overnemen’ – zo valt daar te lezen.”

Irrelevante informatie inderdaad. De ombudsvrouw schrijft:

De verslaggever heeft daar niet bij stilgestaan. Hij wilde slechts ‘het tokkiemilieu’ van D. schetsen.

Sociale media die leiden tot luie journalistiek? Daar heeft deze misser helemaal niets mee te maken, zoals de ombudsvrouw zelf in feite al schrijft. Hier is simpelweg sprake van een journalist die niet goed heeft stilgestaan bij wat hij opschreef. Dat zijn informatie van Facebook kwam doet niet ter zake.

Sociale media aanwijzen als oorzaak voor journalistiek luiheid is in zichzelf ook een vorm van luiheid. Met de vinger naar sociale media wijzen is immers heel wat makkelijker dan je collega’s een schop onder de kont geven.

4 Comments

Add yours →

  1. Luie journalisten leiden tot luie journalistiek.

  2. Helemaal eens met Bart! Social media zijn, net als de telefoon, een handig hulpmiddel. Niet alleen privé, maar ook als journalist. Alleen als de journalist lui is, krijg je luie journalistiek. Is de journalist slecht? Dan slechte journalistiek. Zo simpel is het.

  3. Journalisten in opleiding moeten goed leren ervaren wat de meerwaarde en de beperkingen zijn van het gebruik van sociale media. Leren hoe je SM (…) kunt gebruiken als tool en als medium.

  4. Wat mij betreft heeft Kranenberg een zinvol signaal afgegeven aan haar collega’s bij de Volkskrant. Ik denk dat haar doel was op een tactvolle manier te laten weten dat lezers kritischer worden en terecht verlangen dat een journalist zorgvuldig en transparant opereert.

    Of dat gaat gebeuren is de vraag, want er zou wel eens een cultuurverandering binnen de journalistiek nodig kunnen zijn voordat het zover komt. Toch is dat gewenst (om ethische redenen) en noodzakelijk voor het voorbestaan van betaalde media.

    De neiging van journalisten veel om te vertrouwen op sociale media is al eerder gesignaleerd in onderzoek waarover Marketingfacts berichtte http://www.marketingfacts.nl/berichten/journalisten-social-media-niet-betrouwbaar-wel-belangrijk-sming14?utm_source=twitter.com&utm_medium=tweet. De conclusies van dit onderzoek lijken heel feitelijk, maar volgens mij zijn ze behoorlijk ernstig.

Geef een reactie