‘Online first’ zou meer moeten zijn dan nieuws eerst op internet zetten

1121-onlinenews‘Online first’ en ‘digital first’ zijn veel gebezigde credo’s als nieuwsorganisaties hun nieuwe strategie onthullen. Over het algemeen gaat die strategie over het uitgeven van nieuwe producten: nieuwe websites, nieuwe apps en nieuwe e-papers. Maar wat betekent ‘online first’ of ‘digital first’ eigenlijk voor het journalistieke proces? Nieuws zo snel mogelijk op internet zetten? Of komt er meer bij kijken?

Laten we als voorbeeld eens kijken naar Wegener. In 2012 kondigde deze uitgever van regionale dagbladen aan in te zetten op ‘digital first’. Maar wat heeft die strategie betekend voor de werkwijze van redacties?

‘Digital first’ op regioredacties

Het antwoord vinden we in het onlangs gepubliceerde proefschrift van Kees Buijs, die onderzoek deed bij drie regioredacties van twee Wegenerkranten (Brabants Dagblad en De Gelderlander). Op pagina 256 staat:

“Voor het productieproces op de editieredactie geldt als uitgangspunt digital first. Het houdt in dat van het editienieuws eerst een korte versie voor internet wordt geproduceerd en pas daarna een uitgebreidere versie voor de krant.”

Op dezelfde pagina schrijft hij nog wat meer over de dagelijkse gang van zaken:

“Weliswaar is het productieproces op editieredacties gericht op meerdere platforms, in de praktijk wordt het proces in hoge mate gestuurd door de planning van de papieren krant. De planning bepaalt het aantal regels dat een artikel mag tellen, de ruimte voor de kop, het format waarin de redacteur het artikel produceert en de afsluittijd van de pagina waarop het artikel is gepland. Redacteuren investeren de meeste tijd in de printversie; online doen ze erbij.”

Beperkte opvatting

De regioredacties die Buijs bestudeerde, hanteren blijkbaar een nogal beperkte opvatting van ‘digital first’. Namelijk als een tijdsbepaling. ‘First’ in de zin van: als eerste. Het nieuws wordt eerst in korte vorm op internet gezet, en daarna wordt gewerkt aan een uitgebreider artikel voor de krant.

Op die manier wordt ‘internet first’ of ‘digital first’ vaak uitgewerkt. Of ‘video first’, zoals de NOS in 2012 aankondigde. Dat hield het volgende in, zo meldde Emerce destijds:

“Zodra een programma-onderdeel voor televisie is gemonteerd, wordt het online gezet of via mobiele applicaties aangeboden. Er wordt niet gewacht op de uitzending.”

Ook in dit voorbeeld betreft ‘video first’ een tijdsbepaling: eerst op internet en daarna op televisie.

Je kan ook een heel andere invulling geven aan ‘digital first’, ‘online first’ en ‘video first’. Namelijk, ‘first’ in de betekenis van ‘belangrijkst’. Dat is een totaal andere benadering. Dan produceer je namelijk primair voor internet of andere digitale platforms, en secundair voor krant of televisie.

Elastiek

Dat betekent voor een nieuwsorganisatie die naast digitale publicaties ook een krant uitgeeft, dat de krant niet langer leidend is in het journalistieke proces.

Vanuit journalistiek oogpunt zou dat enorme winst zijn. Artikelen maken voor de krant betekent namelijk per definitie dat een journalist beknot wordt door het aantal woorden dat hij krijgt toegewezen in de krant. ‘De pagina is niet van elastiek’, is een veel gehoorde kreet op krantenredacties. Die uitdrukking zegt genoeg: journalisten kunnen vaak minder opschrijven dan ze zouden willen. Daardoor moeten ze details, nuances of uitleg schrappen.

Op internet heb je dat probleem niet. Een webpagina of app-pagina is wel van elastiek: je kan een stuk zo lang maken als je wilt. En dus hoef je geen nuances, details of uitleg te schrappen. Bovendien kan je linken naar bronnen en er net zoveel foto’s of andere afbeeldingen bij zetten als je maar wilt. Internet biedt simpelweg veel meer mogelijkheden dan papier.

Voor de krant van de volgende dag kan een eindredacteur een samenvatting maken van de digitale artikelen die al online zijn gepubliceerd. Internet als basis dus, en de krant als bijproduct.

Het bestaat al

Is dit nieuw? Nee hoor. Reeds een jaar of zes geleden veranderde hoofdredacteur Alex Beishuizen Computable van een traditioneel tijdschrift met een website in een website met als bijproduct een tijdschrift. In 2009 publiceerde Beishuizen met Johannes van Bentum hier een boekje over: Online of flatline: Een uitweg uit het sterfhuis van de media.

Het zou interessant zijn om deze benadering eens in de praktijk te brengen bij een krantenredactie. Waarom zou Wegener dat niet eens uitproberen op een regioredactie? Dan zou de uitgever met recht mogen spreken van ‘digital first’!

2 Comments

Add yours →

  1. Helemaal mee eens, een goed artikel!

  2. De krant of uitzending die leidend is in het journalistieke proces, betekent werken onder de dictatuur van de deadline. Zolang de historie van deze dictatuur drukt op de beslissingen van vandaag, blijven we opgesloten in een situatie die iedereen onwenselijk acht, maar die desondanks blijft bestaan. Meer daarover in mijn post:
    http://dodebomen.nl/2014/11/03/geef-de-schuld-niet-aan-de-journalist-its-systemic-stupid/

Geef een reactie