Plan voor radicale vernieuwing van de regionale krant

website gelderlander

De regionale kranten zijn dringend toe aan vernieuwing. Ik bedacht een plan om het over een andere boeg te gooien. Online first uiteraard. En met hart voor de regiojournalistiek.

Vorige week werd bekend dat mijn collega-lector Hille van der Kaa hoofdredacteur van BN De Stem wordt. Prachtig nieuws. Een geweldige uitdaging voor Hille, maar ook een geweldige aanwinst voor De Persgroep, de nieuwe eigenaar van BN De Stem en de andere regionale kranten van Wegener. Want Hilles hart ligt bij de journalistiek en bovenal heeft ze een visie op de toekomst van de journalistiek.

Internet is blok aan het been

Dat laatste is wat regionale kranten hard nodig hebben. Vorig jaar constateerde Kees Buijs in zijn promotieonderzoek dat regiokranten te ad hoc en met te weinig overtuiging innoveren. Zoals ik in een eerdere blogpost over het ondezoek van Buijs schreef: internet blijft een blok aan het been van regioredacties.

Buijs signaleerde onder meer de volgende knelpunten:

  1. Er is geen duidelijke strategie voor de website
  2. De website is een bijproduct
  3. Er heerst onduidelijkheid over de functie en beoogde kwaliteit van de website

Achterliggende oorzaak is het gebrek aan visie en lef bij de mensen die de leiding hebben, de hoofdredacties dus. Zij zijn immers degenen die de lijnen uitzetten. Maar dat gebeurt online dus veel te weinig. Het hart van de meeste hoofdredacteuren ligt vooral bij de krant en ze hebben te weinig affiniteit met internet en nieuwe media.

Naïviteit en dédain

Ik zal twee voorbeelden noemen die dat illustreren.

Afgelopen zaterdag schreef TC Tubantia-hoofdredacteur Martha Riemsma in een column in haar krant over haar hoofdredacteurschap en de toekomst van de krant:

Natuurlijk moeten we ons ontwikkelen om ook jongere doelgroepen aan te spreken. Schrijven we zowel over een brocantemarkt als over het Freshtival.

Wie denkt dat de toekomst van TC Tubantia is veilig te stellen door over festivals te schrijven, is op zijn minst naief. Welke jongere zal een abonnement op de krant gaan nemen omdat er een stukje in staat over een festival?

Een ander veelzeggende zin komt uit een interview met Ton Rooms, scheidend hoofdredacteur van het Brabants Dagblad.

Een goed netwerk, mensen die je een primeur gunnen, daar kan geen zoekopdracht op Twitter tegenop.

Natuurlijk is een goed netwerk belangrijk voor een journalist. Maar waarom zou je dat zo expliciet benadrukken ten opzichte van Twitter? Het getuigt van dédain voor nieuwe media. Terwijl juist nieuwsgierigheid naar nieuwe media nodig is. Hij had ook kunnen benadrukken dat Twitter een prachtige aanvulling is op het traditionele gereedschap van de journalist.

Verfrissend

Daarom is het dus zo verfrissend van De Persgroep om iemand van buiten te halen die bezig is geweest met andere dingen dan kranten maken.

Hille heeft zich verdiept in de mogelijkheden van datajournalistiek (ze schreef een handboek met Henk van Ess) en was nu in de weer met een groot project over automatisering in de journalistiek (ze wist onlangs een subsidie van 7 ton in de wacht te slepen). Van haar kunnen we op digitaal gebied dus wel wat verwachten.

Een wereld te winnen

Ik ben ervan overtuigd dat de regiokranten mensen als Hille van der Kaa goed kunnen gebruiken. Er is immers nog een wereld te winnen voor de regiokranten.

De Persgroep heeft al een goede zet gedaan door alle algemene katernen (binnenland, buitenland, economie, sport en de dagelijkse bijlage) te centraliseren. De regionale titels kunnen zich nu dus volledig concentreren op de regionale berichtgeving. Dat wat het kloppende hart van een regionaal medium hoort te zijn. En waar mensen al sinds jaar en dag over klagen: dat ze de lokale en regionale berichtgeving onder de maat vinden. Zie de conclusies van dit lezersonderzoek van 20 jaar (!) geleden, die nog altijd actueel zijn:

Journalists were perceived not to be visible in the region for which they wrote. Readers felt that the newspapers concerned were not sufficiently focused on providing good regional coverage.

De algemene katernen centraal maken, is een goede eerste stap, maar als ik De Persgroep was zou ik nog wel een paar stappen verder gaan om de regionale journalistiek te versterken, maar vooral ook om nu eens serieus met internet aan de slag te gaan. En een weeffout uit het verleden herstellen.

Hier mijn suggesties voor een radicaal andere strategie.

1. Stop met gratis krantensites

Elke Wegenertitel (PZC, BN De Stem, Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, De Gelderlander, De Stentor, TC Tubantia) heeft een website met gratis nieuws. Onder dezelfde naam als de betaalde krant. Dat wringt. Mensen snappen dat niet: waarom zou je betalen voor de krant als alles ook gratis op de website staat? Dat laatste is in werkelijkheid niet zo, maar wel in de perceptie van veel mensen.

Vanuit marketingoogpunt is het ook een gedrocht: een merk in de markt zetten met een betaalde en een gratis variant. Tubantia-hoofdredacteur Riemsma noemt haar krant “een authentiek A-merk”. Maar ik ken geen A-merken die hun producten gratis weggeven. Waarom zou je dat dan wel doen met een journalistiek merk?

Weg dus met die gratis sites die de merkwaarde van de krantentitels bezoedelen.

2. Maak gratis regionale nieuwssites

Natuurlijk gaat het niet werken om de huidige websites van de regionale kranten achter een betaalmuur te zetten. Dat snapt iedereen Veel lokaal nieuws heeft immers weinig financiële waarde, dat wil zeggen, voor veel nieuws willen mensen niet betalen. Al het korte, snelle nieuws over branden, ongelukken, omgewaaide bomen, en noem maar op. Dat nieuws kan je alleen vermarkten door het weg te zetten bij een groot publiek waardoor je geld kan verdienen met advertenties.

Ik zou als ik De Persgroep was, nieuwe regionale nieuwssites in de markt zetten. Niet onder de merknamen van de kranten, maar onder nieuwe merknamen. Het meest voor de hand liggend zijn provinciale nieuwssites. Dus een NU.nl voor Brabant, een NU.nl voor Gelderland, een NU.nl voor Zeeland, etc. Met een eigen redactie, bestaande uit internetredacteuren en verslaggevers die de hele dag achter het snelle nieuws aangaan.

3. Maak betaalde kwaliteitssites

De merknamen van de regionale kranten zou ik alleen nog maar gebruiken voor betaalde producten. Om de financiële waarde van De Gelderlander en Brabants Dagblad te benadrukken.

Hoe zou je dat online kunnen doen? Niet door artikelen uit de papieren krant op een website te zetten, maar door echt een nieuw concept te lanceren. Ik zou me laten inspireren door het concept van De Correspondent. Dat concept leent zich namelijk uitstekend voor lokale en regionale journalistiek.

Inspirerende principes

De Correspondent is gebaseerd op een aantal inspirerende principes:

1. Je kunt je onderscheiden door boeiende achtergronden en analyses te maken, daar willen (sommige) mensen wel voor betalen.

2. Correspondenten hebben een eigen expertise waar ze over publiceren.

3. Abonnees kunnen de onderwerpen en correspondenten volgen die zij interessant vinden.

4. De correspondenten zijn niet louter publicist, ze zijn gesprekspartner van de abonnees. Correspondenten en hun volgers converseren onder de artikelen om tot betere inzichten te komen.

Vertaling naar regionale journalistiek

Hoe kan je dit vertalen naar de regionale journalistiek? Door de volgende principes toe te passen op een digitaal platform:

1. Het snelle, korte nieuws staat op de gratis nieuwssites, dus een betaalde website moet iets anders bieden: goede achtergronden en analyses over wat er op lokaal en regionaal niveau gebeurt. En goed geschreven verhalen natuurlijk. Dat is de toegevoegde waarde, daarom betalen mensen voor journalistiek.

2. Journalisten moeten zich profileren met hun expertise. Wie alles weet over de lokale politiek van de gemeente Dongen moet daar altijd mee bezig zijn en over publiceren. Zorg dat elke journalist een interessante expertise en portefeuille heeft. Hun opdracht: houdt je lezers zo goed mogelijk op de hoogte van wat er allemaal speelt op dat vlak. Het voordeel: hun verhalen kunnen net zo lang worden als ze willen, want op internet lopen pagina’s niet vol, zoals in een krant. Er is dus volop ruimte voor verdieping en uitleg.

3. Abonnees kunnen kiezen welke journalisten ze willen volgen. Ben je inwoner van de gemeente Dongen? Dan volg je de Dongense politieke journalist. Ben je geïnteresseerd in misdaad? Dan volg je de rechtbankveslaggever die indringende verhalen schrijft over de rechtszaken die dienen bij het gerechtshof in Den Bosch en de misdaadverslaggever die onderzoek doet naar drugshandel in Brabant. Als je op de website komt, krijg je de verhalen te zien van de journalisten die jij volgt. Plus een selectie van de hoofdredactie: dit mag je niet missen.

4. Maak van je journalisten personen waarmee abonnees kunnen praten. Geef – net zoals De Correspondent doet – elke abonnee een account om te reageren en de mogelijkheid om een profiel te maken met vermelding van expertise of beroep. Zorg dat de journalisten in gesprek gaan met het hun volgers. Een abonnee betaalt niet louter voor de ‘content’ – verschrikkelijk woord – die een journalist produceert, maar vooral voor de dienst die een journalist verleent: je op de hoogte houden  en dingen uitzoeken en je verdere uitleg geven als je erom vraagt.

Online first

Volgens de hierboven geschetste strategie gaan de regioredacties volledig online first werken: ze produceren primair voor internet. Hun producties komen meteen op internet: óf op de gratis nieuwssite, óf op de betaalde kwaliteitssite.

En hoe moet het dan verder met de papieren regiokatern van de krant? Simpel: die wordt gefabriceerd met de producties die voor de online platforms zijn gemaakt. Het korte, snelle nieuws komt van de gratis provinciale nieuwssites en de achtergrondartikelen en langere verhalen komen van de betaalde Correspondent-achtige websites. Een eindredactie redigeert die content om een goede krant samen te stellen.

Wat zijn de voordelen?

Samenvattend de voordelen op een rij:

Voor De Persgroep:

  • De merkwaarde van je krantentitels houd je in stand.
  • Je bedient een nieuwe doelgroep met regionale kwaliteitsjournalistiek: dertigers en veertigers die belangstelling hebben voor de lokale samenleving, maar geen abonnement op een regionale krant nemen omdat er ook binnenlands, buitenlands, economisch en sportnieuws in staat – dat halen ze elders wel. Maar ze willen wel weten wat er in de lokale politiek speelt. En welke belangrijke ontwikkelingen spelen in hun regio.

Voor de journalisten:

  • Ze krijgen een eigen kanaal of ‘tuin’ (zo heet het bij De Correspondent) waar ze hun lezers kunnen bijpraten over hun expertise. Zonder beperkingen in lengte (‘je stuk mag niet langer dan 400 woorden worden!’) en zonder het risico dat een stuk niet gepubliceerd wordt (‘sorry, geen plek in de krant vandaag!’).

Voor het publiek:

  • Je kan de journalist volgen die jij interessant vindt. Bijvoorbeeld omdat hij of zij schrijft over de politiek in jouw gemeente. Of indringende verslagen schrijft over rechtszaken in jouw regio. Of mooie verhalen schrijft over bijzondere mensen in de regio.
  • De journalist wordt een persoon die je makkelijk kan aanspreken. Je kan hem of haar vragen stellen of om uitleg vragen.

Of het gaat werken weet ik ook niet. Maar ik ben ervan overtuigd dat de regionale kranten met meer lef en visie moeten innoveren. Ik hoop van harte dat Hille van der Kaa daar een mooie bijdrage aan zal leveren!

11 Comments

Add yours →

  1. Karen Wijnen

    12 juni 2015 — 11:33

    Ik ben het erg met je eens. Alleen dat het centraliseren van binnen- buitenland, economie, sport een goede zaak is, daar heb ik mijn bedenkingen bij. Want ook de regio kent economie, kent sport. Ik voorzie grote verhalen over bedrijven uit de regio Rotterdam (immers de thuishaven) die ook gelden voor regionale bedrijven. Of overlap: een verhaal op economie over een bedrijf, en een gelijksoortig verhaal op de regio (ten koste van andere regionaal nieuws). Ik ben wel erg benieuwd hoe de persgroep daar in gaat opereren. Voorlopig zie ik een behoorlijk verrotterdammering van mijn regionale krant…

  2. Wijze woorden, want stuk voor stuk raak. Herkenbaar!

  3. Wat ook nog toegevoegd kan worden aan het rijtje van de ‘Correspondent principes’ is dat je ook evenementen organiseert. Een soort van talkshow maar dan lokaal; burgers kunnen met politici in debat gaan, praten over lopende zaken, evenementen of wat er dan ook speelt op dat moment. Met gemeenteverkiezingen, verkiezingsdebatten en dan op een inspirerende locatie in plaats van het gemeentehuis.
    Als het aankomt op onderzoeksjournalistiek dan zie ik daar wel weer complicaties ontstaan voor wat betreft de financiering. Maar wellicht via crowdfunding zoals Yournalism dat doet.
    Gek genoeg heb ik vorig jaar een heel plan opgezet in de stijl van ‘De Correspondent’ voor een hyperlocal. Maar beter is het als de regiokranten op deze manier doorontwikkelen.

  4. Beste Alexander, Christian van Thillo is je vast dankbaar voor dit gratis advies.

    Krantenredacties komen van Mars. Andere van Venus.

    Heb je ook nog een mening over nieuws via mobiel?
    Mvg. Paul.

  5. Alexander Pleijter

    10 juli 2015 — 14:46

    Dag Paul,
    Dank voor je reactie. Ik heb niet zo het idee dat nieuws heel anders moet zijn op mobiel. Alleen dat je moet zorgen dat de presentatie op mobiel goed is. Dus dat het prettig leesbaar is, dat de gebruikservaring goed is.
    Alexander

  6. Maarten van Lankvelt

    13 juli 2015 — 19:32

    Het Brabants Dagblad (ook Persgroep) is op het onzalige idee gekomen om editie Uden-Veghel te schrappen. Uden is gevoegd bij editie ‘Oss’, en Veghel bij editie ‘De Meierij’. Dit heeft tot gevolg dat de buurgemeenten Uden-Veghel zo goed als verstoken blijven van elkaars nieuws. Ik ben oprecht bang dat dit het BD veel abonnees in beider gemeenten gaat kosten.

  7. Ger van den Akker

    28 juli 2015 — 23:38

    Beste Lezers:
    Brabants Dagblad gooit het roer in een keer om, i.p.v. het langzaam overschakelen van editie plaats indelingen. Op deze manier zal het inderdaad veel abonnees gaan kosten om dat de lezers zich niet meer thuis voelen bij HUN krant waar ze al jaaaaren op geabonneerd zijn.
    Tevens zijn ze bij de redactie van het Brabants Dagblad niet helemaal op de hoogte welke dorpen er zoals in De Meierij liggen, speciaal voor hun ’n kleine opfrisser : Veghel, Schijndel, Sint Oedenrode, Wijbosch, Boskant, Eerde, Zijtaart, Mariaheide, Erp, Keldonk, Boerdonk, Nijnsel, Olland.
    Wat hebben wij aan nieuws uit Boxtel, Liempde, enz.
    Waar is ONS nieuws gebleven van Uden, Boekel, Gemert.
    Ik snap wel dat er wel eens ’n keer iets veranderen moet, maar om dat nu in een keer te doen is niet slim.
    Wij zeggen ons abonnement bij het Brabants Dagblad op, om dat we het nu ’n krant vinden die ons niet die informatie geeft die we jaren gewend waren.
    Voorlopig geen Brabantsdagblad meer voor ons, ze past niet meer bij ons. Ps. ik wou dit toch even kwijt.

    Met vriendelijke groet,

    Fam. van den Akker

  8. De echte behoefte ligt aan nieuws uit het eigen dorp/stad/wijk/straat. Getuige het groeiende aantal lokale online initiatieven voor groot en heel klein nieuws op dit gebied. Het grote nieuws kun je overal lezen. Men zoekt maatwerk. Provinciale nieuwssites staan te alweer te ver af van de lezer/kijker. Net als een provinciale krant. Zonder wortels in de gemeenschap kom je er niet. Nog een opmerking: ik heb ik het gevoel dat het artikel blijft hangen in schrijvende pers, terwijl beeld/video de taal van de nieuwe generatie is.

  9. maarten van lankvelt

    10 september 2015 — 16:45

    Maatwerk zou ook kunnen betekenen dat je de keus hebt aan welke landelijke krant je regionaal dagblad wordt gelieerd. Volgens mij is de Persgroep naast uitgever van het AD ( nu gelieerd aan het o.a. het Brabants Dagblad ) ook uitgever van de Volkskrant. Maar hier zal de Volkskrant niet aan willen! Jammer, want 2 dagbladen er op na houden is echt niet meer van deze tijd.

  10. maarten van lankvelt

    11 september 2015 — 16:33

    In z’n meest uitgeklede vorm zie ik het er van komen dat we in de toekomst ’n ochtendblad in onze bus krijgen dat uit 2 delen bestaat. Een landelijk krant naar keuze ( AD of Volkskrant) aangevuld met ’n voor beide bladen gelijk regionaal katern. Dat artikelen doubleren zal daarbij onvermijdelijk zijn. Maar de noodzaak van 2 ochtendbladen is verleden tijd. Of je moet voor de Telegraaf gaan!

  11. Hoi Alexander. 2 jaar later nog helemaal actueel. Alleen zou je toch iets kunnen doen met de noodzaak van overheidsinstanties die ook de regionale krant nodig heeft als medium. Dat zij bijdragen zowel financieel alswel een lezersbindende functie valt niet te ontkennen. Een goed voorbeeld hiervan is “de Hofgeest” in regio Velsen
    In die zin heeft regionale krant een “nutsfunctie”. Als overheid investeert bieden ze daarmee tegelijk leerling journalisten een leerzame stageplek én kan overheid rendement terugverdienen uit inkomsten van de krant. (Lokale supermarkt, horeca, lokale marktplaats, garages, vacaturesites etc adverteren er ook)
    Denk verder aan vergrijzende gemeenschap die diepgewortelde trouwe lezersdoelgroep vormt van krant, zij moeten kunnen kiezen of ze papier, laptop, app of beeld (tv) willen.

Geef een reactie