Tag: factchecken

Waarom factcheckers van maatschappelijk belang zijn

Niemand investeert in professionele factcheckers, terwijl er volop zorgen zijn over nepnieuws, desinformatie en propaganda. Dat is best gek. Een hardcore factcheck-organisatie zou echt een enorm goede aanvulling zijn op de bestaande journalistiek.

Read more →

Factchecken helpt helemaal niet: slordige kop van de Volkskrant

De Amerikaanse politiek journalist Ryan Lizza zou volgens een kop van de Volkskrant gezegd hebben dat factchecken helemaal niet helpt. Maar zo zit het niet helemaal.

Read more →

Duurste sokken ter wereld uit Alphen aan den Rijn: gemakzuchtige journalistiek van de NOS

nos duurste sokkenJe roept als sokkenverkoper dat je de duurste sokken ter wereld hebt verkocht, en je komt op NOS.nl. Onwaarschijnlijk? Toch niet. Vandaag bracht de NOS-website het nieuws dat sokkenverkoper Emma-Bo van Vliet, eigenaresse van Inge Beenmode in Alphen aan den Rijn het duurste paar sokken ter wereld heeft verkocht. Mooi reclame; de NOS was zelfs zo aardig om een linkje in het bericht te zetten naar het Twitter-account van Inge Beenmode, maar is dit ook echt het duurste paar sokken ooit?
Read more →

Internet als zegen voor de journalistiek

Het gaat nogal eens mis met overledenen in het nieuws. Zo werden onder meer Harry Mulisch, Jules Deelder en de econoom Jan Pen al eens ten onrechte dood verklaard in de media. Kees Buijs noemde deze gevallen gister tijdens de presentatie van het boek ‘Journalistiek in diskrediet’ als voorbeeld van de gemakzuchtige manier waarop veel redacties berichten van elkaar overnemen zonder ze te checken. Met internet als boosdoener. Of juist niet? Read more →

Nieuwscheckers controleren de feiten

Tot voor kort was ‘factchecken’ een Amerikaans fenomeen. Inmiddels is het naar Nederland overgewaaid. In september 2008 begon de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg met het weblog FHJ Factcheck. Nu volgt Nieuwscheckers.nl, een project van de praktijkstudie Journalistiek en Nieuwe Media van de Universiteit Leiden. Read more →

Geboortegolf is onzingolf

Zelfs het gerenomeerde NOS Journaal bracht gister het nieuws van een geboortegolf in de Bommelerwaard die zou zijn veroorzaakt door een stroomstoring negen maanden eerder. Gelukkig hebben we ook nog de studenten van de School voor de Journalistiek in Tilburg die het werk doen dat journalisten verzuimen.

Bekijk hier het item van het NOS Journaal:

Ons ‘nationale nieuwsinstituut’ meldt in de uizending dat “er een verband blijkt te bestaan tussen een Apache-helikopter en de ooievaar.” Sacha de Boer vertelt dat er “negen maanden later opeens heel veel meer kinderen werden geboren. In de gemeente Maasdriel kwamen afgelopen maand 26 baby’s ter wereld en dat is een stijging van 44%.” Een stijging van 44%? Ten opzichte van? De maand ervoor? Het langjarig gemiddelde? September vorig jaar? Kortom, 44% non-informatie.

De studenten van de School voor de Journalistiek Tilburg doen het een stuk beter. In hun project ‘factchecken‘ hebben zij enkele relevante cijfers verzameld die in de media ontbraken. Student Bart Gotink doet verslag op het FHJ Factcheck-blog.

Het belangrijkste is dat hij vraagtekens zet bij de geboortegolf. Zo vraagt hij zich af of 26 borelingen in de gemeente Maasriel in een willekeurige maand bijzonder is. Dat blijkt niet zo te zijn, want in 2007 waren er drie maanden met 26 of meer geboortes: maart (26), juli (27) en oktober (28).

Verder heeft hij gekeken hoe het zit met de andere gemeentes waar ook sprake was van een stroomstoring. Wat blijkt?

  • In de gemeente Zaltbommel daalde het aantal geboorten van 35 in 2007 naar 24 in 2008.
  • In Lingewaal steeg het aantal geboorten van 16 naar 17.
  • In Neerijnen daalde het geboorten van 5 naar 3.
  • Het aantal geboren kinderen in het gebied van de storing komt daardoor uit op een kleine daling, van 70 in september 2008 tot 74 in september 2007.

Maar ach, dat zijn maar cijfers. En die moeten we eigenlijk helemaal niet zo serieus nemen. Dat is althans de mening van BNR Nieuwsradio-verslaggever Harmen van der Veen die het ‘nieuws’ de wereld in bracht. Tegenover factchecker Gotink verklaart hij: “Bij het soort reportages dat ik maak gaat het ook om de beleving. En de impact in het dorp was behoorlijk. Overal stonden borden in de tuin met de babynamen, blijkbaar een traditie in Gelderland. De kraamverzorgers vertelden dat ze het erg druk hadden. Dat zijn ook factoren die bepalen of het een verhaal waard is.” Oftewel: ook al is het geen geboortegolf, als we maar doen alsof, dan is het ook nieuws.

Zaten dan alle journalisten te slapen? Nee, niet allemaal. Het Brabants Dagblad berichtte dinsdag weliswaar nog – met enig voorbehoud – over een ‘geboortegolfje’, maar kwam vanochtend met het bericht ‘moe van onzin Apachekindjes‘.

Applaus dus voor het Brabants Dagblad? Niet helemaal. De krant is namelijk zo flauw geweest om het misleidende bericht van dindsdag van de site te gooien. Wie de oude link aanklikt komt op een pagina met de tekst: “Er is iets fout gegaan… De door u opgevraagde pagina of het door u gezochte artikel bestaat niet (meer). In de loop der tijd kunnen pagina’s, artikelen en afbeeldingen verplaatst of verwijderd zijn.” Erg onsportief om niet even te melden dat de redactie het aanvankelijk niet helemaal bij het rechte eind had.

Toevoeging 30 oktober, 9.22 uur:
Screenshot van het bericht van het Brabants Dagblad van dinsdag 28 oktober waarin melding wordt gemaakt van een “geboortegolfje van Apachekindjes”.