Bedrijfsjournalistiek bestaat niet

‘Bedrijfsjournalistiek’ vind ik een stom woord.

Een bedrijfsjournalist maakt personeelstijdschriften, bedrijfsbladen en sponsored magazines en is volgens Wikipedia “een journalist die werkzaam is in dienst van een organisatie en diens doelstellingen actief ondersteund.”. Niks mis mee, maar is dat journalistiek? Op De Nieuwe Reporter ontspint zich hierover een discussie naar aanleiding van de horde studenten journalistiek die volgens Jeroen Maters emplooi zouden kunnen vinden in de bedrijfsjournalistiek.

Bij journalistiek denk ik niet alleen aan leuke stukjes schrijven of een mooi tijdschrift maken, maar ook aan zoiets als onafhankelijkheid. Journalistieke redacties maken bladen naar eigen inzicht, ze worden niet gestuurd door opdrachtgevers of directies die inspraak willen hebben in de inhoud van artikelen zodat ze bijdragen aan de communicatiedoelstellingen van de organisatie. In de bedrijfsjournalistiek werkt het niet op die manier. Dat leert enige leeswerk op Bedrijfsjournalistiek.nl, het e-zine over bedrijfsjournalistiek.

Een voorbeeld van de manier waarop ‘bedrijfsjournalistiek’ werkt is het artikel over de hoofdredacteuren van de partijbladen van de politieke partijen CDA en SP. Elma Verheij ging in 2005 van Vrij Nederland naar de SP waar ze zich als hoofdredacteur ontfermde over de Tribune. Ze ging met haar journalistieke idealen aan de slag, maar struikelde over een artikel dat ging over senator Yildrim die van de partij afstand moest doen van zijn zetel maar weigerde. Het SP-bestuur was niet gecharmeerd van het stuk: exit Verheij.

Zo gaat dat dus in de ‘bedrijfsjournalistiek’. Onafhankelijkheid en journalistieke vrijheid worden niet gewaardeerd. Het is immers de bedoeling om de doelen van de organisatie te dienen, niet om kritische verhalen te schrijven. Ter illustratie: een ander artikel waarin Twan Timmermans, hoofdredacteur van Moi!, het personeelsblad van de gemeente Enschede, reageert op de vraag of de hoofdredacteur geheel vrij is om inhoud en koers van het blad te bepalen. “Natuurlijk niet, reageert Timmermans, Een blad moet bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie.”

Klare taal. Voor de duidelijkheid: daar is niks mis mee, het staat organisaties vrij om zich te blauw te communiceren om de doelstellingen te behalen. Maar waarom zou je voor al dat gecommuniceer de term journalistiek gebruiken? ‘Bedrijfsjournalist’ Peter de Weerd schrijft in een stuk dat er geen verschil meer is tussen journalistiek en marketing: “Marketeers en journalisten doen hetzelfde. Beiden verzamelen informatie, delen die met klanten, proberen hen te overtuigen en als het even kan, hun gedrag te veranderen.” Zijn pleidooi lijkt op een oproep om marketeers te erkennen als journalist. Blijkbaar klinkt public relations, relatiemarketing of bedrijfscommunicatie minder chic dan bedrijfsjournalistiek. Wellicht omdat journalistiek wat ‘onafhankelijker’ klinkt?

4 Comments

Add yours →

  1. sakvandenboom

    15 juni 2008 — 11:26

    Het beroepsprofiel van de bedrijfsjournalist wordt door de school voor de journalistiek in Utrecht alsvolgt gecommuniceerd: een bedrijfsjournalist is een professioneel handelende bedrijfscommunicator die doelgroepgericht informatie multimediaal communiceert en zo een bijdrage levert aan de communicatie van een bedrijf. De professionaliteit uit zich in het toepassen van een breed scala van journalistieke en communicatieve vaardigheden en het oordelen over het eigen beroepshandelen en over de journalistieke en communicatieve producten. De bedrijfsjournalist heeft een brede kennis van en inzicht in de pluriforme maatschappelijke werkelijkheid, zowel nationaal als internationaal en is in staat zijn kennis en inzicht ten behoeve van zijn producten snel en op onafhankelijke wijze te vergaren en te verdiepen.

    Sak van den Boom
    http://www.customermedia.nl

  2. Ik vind het kanp dat iemand zegt: bedrijsjournalistiek bestaat niet. Ik studeer bedrijfsjournalistiek, word ik dan opgeleid tot bedrijfjournalist terwijl die helemaal niet bestaan? Lijkt mij sterk! Er zijn wel degelijk verschillen tussen journalistiek en bedrijfsjournalistiek! Kijk op: http://www.bedrijfsjournalistiek.hu.nl en bekijk mijn colleges.

  3. Jaap Stronks

    4 maart 2010 — 01:18

    ‘een journalist die werkzaam is in dienst van een organisatie en diens doelstellingen actief ondersteund.”. Niks mis mee, maar…’

    Niks mis mee? Ondersteunt is toch echt met een t. Zeker een bedrijfsjournalist die dat wikipedia-lemma schreef…

    Overigens bestaat de bedrijfsjournalistiek inderdaad niet. Maar dan bestaat de journalistiek ook niet, of verdwijnt het. Want het merendeel van de publieke, quasi-journalistieke (op journalistiek gelijkende) communicatie zullen burgers en organisaties voor hun rekening nemen. Het is vervolgens inderdaad de vraag of je dat allemaal ‘journalistiek’ kunt noemen. Nee, want de meeste mensen noemen zich niet zo (behalve een paar ‘bedrijfsjournalisten’). Net als dat bloggers zich geen burgerjournalisten noemen. Nou, in dat geval blijkt dat het begrip journalistiek dus niet flexibel genoeg is om de nieuwe werkelijkheid te vatten en onlosmakelijk verbonden is met traditionele journalistieke organisaties met hun 20e-eeuwse productie- distributie- en verdienmodellen, inclusief professionele identiteit en ethiek.
    Het begrip ‘journalistiek’ is daarmee sowieso niet meer bruikbaar, laat staan dat het zich leent voor samenstellingen om nieuwe beroepsprofielen te duiden.

  4. Een bedrijfsjournalist heeft een moeilijke taak. Communicatie valt veelal onder marketing en sales bij bedrijven, daarmee is het natuurlijk geen journalistiek. Die moet juist controleren en bekritiseren op positieve en soms negatieve wijze. Werkt de bedrijfsjournalist bijvoorbeeld voor de ondernemingsraad, andere ethische commissies of aandeelhouders dan kan dit beroep heel functioneel zijn.

Geef een reactie