De onzichtbaarheid van lokale journalisten


Regionale dagbladredacties schreeuwen moord en brand over de toekomst van de regionale journalistiek. Maar tegelijkertijd moet je voor innovatieve regionale journalistiek die gebruik maakt van de interactieve mogelijkheden van internet niet bij regionale dagbladen zijn. Waarom investeren regionale redacties zo weinig in het aanhalen van de band tussen journalisten en publiek?

Vorige week was er volop commotie over de regionale dagbladen van Wegener. De voorgenomen bezuinigingen en ontslagen zorgden voor een hoop ongerustheid over de toekomst van de regionale journalistiek. ‘Journalistiek in gevaar’, waarschuwde Tony van der Meulen, oud-hoofdredacteur van het Brabants Dagblad, in de Volkskrant van dinsdag 1 juli. ‘Regionale krant wordt tandeloze waakhond‘, voorspelde Trouw op 2 juli. Maar volgens Managersonline.nl moeten de Wegenerjournalisten niet zeuren: “Veel te lang beschouwden zij internet als een bedreiging in plaats van een kans. Met alle gevolgen van dien.”

Een rondje surfen langs de websites van Nederlandse regionale dagbladen maakt al snel duidelijk dat de kranten internet in elk geval niet hebben aangegrepen om de band met de regionale lezer aan te halen. Een eerste blik op de openingspagina’s wekt al meteen de indruk dat veel redacties niet met de volle honderd procent gaan voor hun ‘core business’: lokaal en regionaal nieuws. Op diverse startpagina’s staat veel nationaal en internationaal nieuws. Daarmee wedden redacties op meerdere paarden en dat lijkt me vooral een teken van gebrek aan zelfvertrouwen.

Maar wat vooral opvalt is het kille, afstandelijke en onpersoonlijke karakter van al die sites. De journalisten zijn onzichtbaar en onvindbaar, de mogelijkheden voor interactie zijn beperkt en er is geen nieuws op het niveau van buurten en wijken.

In 2004 schreef ik met mijn collega Liesbeth Hermans voor De Gelderlander een opiniestuk met enkele suggesties voor regionale dagbladen om internet te gebruiken om de banden met hun publiek aan te halen:

Wie nu de website van De Gelderlander (of een willekeurige andere krant) bezoekt, ziet berichten die ook in de papieren krant staan, wat je als lezer onmiddellijk doet afvragen waarom je zo’n dure krant zou kopen als het nieuws ook gratis te lezen is. Jammer is dat mogelijkheden om de website te gebruiken voor het aanhalen van de band met het lezerspubliek niet benut worden. Informatie over de journalisten die de krant maken, is nergens te vinden. Wie zijn die mensen, wat zijn hun specialismen, met welke verhalen houden ze zich op dit moment bezig en hoe kan ik ze direct bereiken, bijvoorbeeld via e-mail?

Journalisten van een regionaal dagblad zouden zichtbaar moeten zijn voor hun lezerspubliek. Van stadsverslaggevers zou je verwachten dat ze zich speciaal richten op een specifieke wijk en dan ook weten wat daar leeft en broeit. Toegankelijkheid naar lezers toe kan bevorderd worden door via de website kenbaar te maken wie de verslaggever in hun wijk is.

Mensen kunnen dan gericht contact zoeken, berichtgeving aanvullen, bekritiseren, tips aanleveren en onderwerpen aandragen die in hun wijk leven. Op die manier kan de kloof tussen burgers en journalistiek verkleind worden en bieden journalisten hun lezers nieuwe mogelijkheden om betrokken te raken bij de krant.

Vier jaar later is er in dit opzicht weinig veranderd. Vooralsnog ken ik in Nederland geen regionale kranten die internet hebben aangegrepen om de regionale en lokale journalistiek dichter bij de mensen te brengen.

Ik wil de bovengenoemde punten aanvullen met de suggestie dat het web ook de mogelijkheid biedt om ander en kleiner nieuws aan te bieden dan in de krant staat. Berichten uit dorpen, buurten en wijken zijn vaak niet ‘groot’ genoeg om in de krant te mogen maar kunnen wel prima op de website van een krant. Op een herkenbare plek zodat mensen snel het nieuws uit hun dorp, wijk of stadsdeel kunnen vinden. Maar ook hiervan ken ik geen voorbeelden. Natuurlijk, de Twentsche Courant Tubantia heeft de ‘dorpspleinen‘. Veelzeggend genoeg zijn die ‘dorpspleinen’ geen integraal onderdeel van de website van de krant; ze staan op een aparte site met een eigen url. Bovendien is die site bedoeld voor ‘user generated content’ en is het geen voorbeeld van samenwerking tussen journalisten en burgers; journalisten zijn op de dorpspleinen onzichtbaar.

Uitgerekend kranten met een lokale of regionele binding zouden hun voordeel kunnen doen met de mogelijkheden die internet biedt. De mogelijkheden zijn legio, dus waarom dat zo weinig gebeurt is mij een raadsel. Waarom zijn journalisten zo onzichtbaar voor hun lezers? Waarom zo weinig aandacht voor het ‘kleine’ nieuws uit buurten en wijken? Of zie ik de mooie voorbeelden over het hoofd?

1 Comment

Add yours →

  1. Ik kan drie redenen bedenken waarom regionale kranten die mogelijkheden niet benutten, maar hoe reëel ze zijn weet ik ook niet:
    1. Redacties, of de beleidsmakers daar, zijn conservatief en wagen zich niet aan zulke hybride vormen van journalistiek
    2. Ze misen de creativiteit om het te doen.
    3. Nu er al zo veel bezuinigd is, missen ze de ruimte/menskracht om nieuwe initiatieve te ontplooien. En wordt ’t dus van kwaad tot erger.

Geef een reactie