Geboortegolf? Waar zijn de cijfers?


Je kon de klok erop gelijk zetten. In december vorig jaar was er een stroomstoring van twee dagen in de Bommelerwaard en negen maanden later is er sprake van een heuse geboortegolf. Het is een bekend verhaal: zonder elektriciteit geen televisie en geen verwarming, dus dan maar aan de seks. Nieuws kan o zo voorspelbaar zijn. Maar, voorspelbaar of niet, belangrijker is de vraag: klopt het?

BNR Nieuwsradio kwam vanochtend al vroeg met het nieuws dat negen maanden na de grote stroomstoring in de Bommelerwaard er in de gemeente Maasdriel sprake is van “een ware geboortegolf”. Uit eigen onderzoek van de radiozender was gebleken “dat er 44% meer baby’s zijn geboren in vergelijking met vorig jaar.” Wat dat onderzoek inhoudt meldt de nieuwszender niet en verdere cijfers worden ook niet gegeven.

Wel heeft een verslaggever gesproken met prille moeders om duidelijkheid te scheppen over de geboortegolf. Dat levert een om-de-hete-brij-draaiend gesprekje op waarin journalist Harmen van der Veen niet durft om de alles verhelderende vraag te stellen.

Prille moeder: “Veel mensen zeggen tegen ons: ‘dat is wel toevallig, zoveel maanden geleden. Maar ik durf niet precies te zeggen of nou echt tijdens de stroomstoring…”
Verslaggever: “Zou het kunnen?” En mompelt iets over een indiscrete vraag.
Prille moeder: “Wat ga je anders doen? Je gaat toch wel eerder naar bed.”

Allemaal leuk en aardig dat anderen zeggen dat het toevallig is en dat ze vroeger naar bed is gegaan, maar waarom vraagt die verslaggever niet gewoon of de prille moeder überhaupt seks heeft gehad tijdens de stroomstoring? Dat zou iets van ‘bewijs’ opleveren dat haar baby het gevolg is van die stroomstoring.

Maar beter nog zouden goede cijfers zijn. Waarom publiceert BNR Nieuwsradio niet gewoon het onderzoek dat ze zeggen te hebben gedaan? En waarom doen ook andere media dat niet? De sites van NOS Journaal, Trouw, Nu.nl, RTL Nieuws, DAG en De Pers maken stuk voor stuk melding van een geboortegolf, maar geen van deze media levert de cijfers waarop die conclusie is gebaseerd. Je moet dus maar geloven dat ze de cijfers kritisch bekeken hebben voordat ze het nieuws de wereld in brachten. Als nieuwsconsument kan dat niet zomaar controleren als de cijfers niet geleverd worden. Dat is een typisch staaltje oude journalistiek. Waarom niet gewoon zo’n onderzoekje op de site publiceren?

Nu wordt er wat ondoorzichtig getoverd met cijfers. Afgelopen september 44% meer baby’s in de Bommelerwaard in vergelijking met vorig jaar. So what? Vorig jaar 18 baby’s en dit jaar 24 baby’s in dezelfde maand. So what? Komen zulke verschillen nooit voor zonder stroomstoring? Zijn alle andere maanden in vergelijking met vorig jaar stabiel? Of vind je daar ook wel eens een verschil van zes baby’s?

Opmerkelijk genoeg is de regionale krant van de Bommelerwaard – het Brabants Dagblad [inmiddels werkt de link niet meer omdat de krant het bericht van de site heeft verwijderd] – nog het voorzichtigst. Daar zijn de baby’s weliswaar gedoopt tot ‘Apachekindjes’ (naar de helikopter die de stroomstoring veroorzaakte door in een elektriciteitsmast te vliegen), maar gaat het slechts om een ‘geboortegolfje’. En verder houdt het bericht enkele slagen om de arm met formuleringen als ‘waarschijnlijk’ en ‘lijkt’. Maar ook het Brabants Dagblad heeft het bewuste onderzoek helaas niet op de site gepubliceerd. Helaas ook bij deze krant dus weinig transparantie.

3 Comments

Add yours →

  1. Het NOS-Journaal ging dinsdagavond 28/10 vrolijk en kritiekloos door met het geboortegolfje: Pleyter niet gelezen. Maar woensdagmorgen betitelden de Wegenerkranten de Apachebabys als onzin. Zie bijv. http://www.brabantsdagblad.nl/regios/bommelerwaard/apache/3946481/Moe-van-onzin-over-Apachekindjes.ece
    Kees Buijs

  2. Hai Alexander,

    De FHJ Factcheckers zijn er mee bezig! Waarschijnlijk vandaag volgt een stuk op http://FHJFactckeck.wordpress.com. De conclusie tot nu toe: in slechts 1 gemeente in het ‘stroomstoringgebied’ blijkt sprake van meer geboorten. In andere gemeenten is er ofwel een daling, ofwel zijn de cijfers nagenoeg gelijk. En da’s natuurlijk bizar! Vraag hier is ook of in die ene gemeente het nieuws nu is dat er vorig jaar zo WEINIG geboorten waren of dit jaar zo VEEL. Daarvoor zijn cijfers over meer jaar nodig. Bovendien willen we het CBS vragen of het aantal geboorten per 1000 inwoners in die ene gemeente nou echt significant hoger is.

    Even geduld dus nog …

    Theo Dersjant,
    FHJ Factcheck.

  3. Alexander Pleijter

    29 oktober 2008 — 20:40

    Beste Kees en Theo, bedankt voor jullie reactie. Ik heb jullie input gebruikt voor een nieuwe stukje.

    Mooi werk van jullie factcheckers, Theo. Ik dacht al dat jullie in dit onderwerp zouden duiken. Ik heb bij de gemeente Maasdriel ook nog gevraagd naar maandcijfers van meer jaren. Die zouden ze mailen, dus daar wacht ik nog op.

Geef een reactie