In vergelijking met andere Europese landen zijn Nederlanders middelmatige krantlezers: dagelijks besteden we gemiddeld 35 minuten aan de krant. Dat meldde ik vorige week in een bericht over een onderzoek naar krantlezen in Europa. Maar 35 minuten lijkt me behoorlijk veel. Klopt dat cijfer wel?

De cijfers uit het Europese onderzoek zijn afkomstig uit het European Social Survey (ESS), een grootschalige enquête die in een groot aantal Europese landen wordt uitgevoerd. De 35 minuten krantleestijd is afkomstig uit de enquête die in 2005 is afgenomen.

Maar er zijn ook andere cijfers beschikbaar. Zo verzamelt het Sociaal-Cultureel Planbureau (SCP) cijfers over de tijdsbesteding van Nederlanders. Dat gebeurt door mensen in dagboekjes te laten bijhouden met welke activiteiten ze hun tijd doorbrengen. Die cijfers zijn terug te vinden op Tijdsbesteding.nl.

De recentste cijfers stammen uit 2005, hetzelfde jaar als de ESS-cijfers. Volgens deze SCP-gevens spenderen Nederlanders anderhalf uur per week aan het lezen van de krant. Dat is zo’n dertien minuten per dag. Dus ruim twintig (!) minder dan de cijfers van ESS aangaven.

Overschatting
Wat kan daar de oorzaak van zijn? Volgens Frank Huysmans, als onderzoeker betrokken bij het tijdsbestedingonderzoek, zijn de ESS-cijfers een overschatting: “Als je iemand vraagt zijn krantenleestijd op een gemiddelde dag te noemen, geeft hij het aantal minuten op een dag dat hij de krant leest. Daarbij houdt hij dus geen rekening met de dagen waarop hij niet aan de krant toekomt vanwege bezoek, sport, etc. Daardoor overschatten mensen hun tijdsbesteding als ernaar gevraagd wordt in enquêtes zoals die van het ESS.”

Maar geeft het dagboekonderzoek van het SCP dan geen vertekening? “Jawel,” meent Huysmans, “want korte episodes van vijf minuten of minder worden in het tijdsbestedingsonderzoek niet gerapporteerd, zodat de dagboekschattingen een lichte onderschatting van de werkelijke tijdsbesteding kunnen zijn.”

Ook de NOM Print Monitor verzamelt cijfers over de krantleestijd van Nederlanders. Van Erik Grimm, hoofd onderzoek van Cebuco (marketingorganisatie van de Nederlandse dagbladen) ontving ik de cijfers over de tweede helft van 2007 en de eerste helft van 2008. En wat blijkt? Nederlanders lezen bijna 28 minuten per dag in de krant.

Maar ook aan dit getal zitten wat haken en ogen. In de toelichting is namelijk te lezen dat niet-lezers niet meegerekend zijn. Het gaat dus om een gemiddelde leestijd van krantlezers, en niet om een gemiddelde van Nederlanders.

Kortom, het valt niet mee om aan precieze cijfers te komen. Per saldo zal het erop neer komen dat de gemiddelde Nederlander dagelijks tussen een kwartier en een half uur zijn neus in de krant steekt.