Bloggen als journalistieke stijl

Journalistieke objectiviteit klinkt als een grote vanzelfsprekendheid. Maar dat is het niet. Pas in de twintigste eeuw werd het model van objectieve journalistiek dominant. Inmiddels dwingt internet journalisten tot een nieuwe stijl, constateerde Marcel Broersma, hoogleraar Journalistieke Cultuur en Media aan de Rijksuniversiteit Groningen gister in zijn oratie. Het weblog zou je kunnen zien als vehikel voor een veranderende journalistiek.

Journalistieke objectiviteit

Objectieve journalistiek houdt in dat de journalist zich richt op het registreren van de waarheid. Zijn artikelen moeten feitelijk zijn en niet gekleurd door zijn eigen mening. Kortom, de weergave van de werkelijkheid moet zo objectief mogelijk te zijn. De individuele journalist moet de journalistieke regels van journalisiteke objectiviteit toepassen en wordt op die manier in feite ‘gedepersonaliseerd’. De journalist is afwezig in de berichten die hij schrijft; hij registreert slechts.

Het objectiviteitsideaal in de journalistiek heeft deels een commerciële oorsprong. De objectieve stijl was een manier om de krant aantrekkelijk te maken voor de grote massa. Bovendien waren de professionele conventies over objectivieit een middel om de groeiende redacties te disciplineren en te controleren.

Door internet is er steeds minder sprake van een massapubliek voor journalisten. Er zijn immers steeds meer mogelijkheden voor burgers om gratis, gericht en associatief aan informatie te komen.

Nieuwe journalistieke stijl

Broersma constateert dat de journalistiek zich opnieuw moet profileren. Op internet ziet hij een nieuwe journalistieke stijl ontstaan die opiniërend, persoonlijk en betrokken is en zich richt op niches en specifieke doelgroepen. Hij noemt bloggers die een bepaald onderwerp – van gadgets tot politiek – gericht en met kennis van zaken volgen.

Dat is precies het onderwerp van een presentatie die ik gister hield voor studenten van de Vrije Universiteit in Brussel. De strekking van mijn verhaal: door te bloggen kunnen journalisten het misleidende schoonheidsideaal van objectiviteit verruilen voor transparantie. De neutrale en zakelijke stijl kunnen ze inwisselen  voor  een persoonlijke en betrokken stijl. De afstandelijkheid kan verruild worden interactie.

2 Comments

Add yours →

  1. Leuke slideshow en stukje! Ben het eens met de punten die je noemt wat betreft interactie, transparantie en personificatie. Maar valt transparantie in weblogs af en toe niet vies tegen (net zoals objectiviteit in de “oude” journalistiek af en toe vies tegenvalt?)

    Ik vraag me af en door het kleinere aantal regels, conventies en restricties de scheidingslijn tussen mening en feit niet juist vertroebelt. Er zitten volgens mij redelijk veel bloggers die naar hetzelfde ideaal van objectiviteit streven (en transparantie links laten liggen), maar in dezelfde valkuilen vallen als “professionele” journalisten.

    De potentie is wel groot, ik hoop dat er ook maximaal gebruikt van gaat worden gemaakt en dat er niet teveel bloggers blijven hangen in het paradigma van klassieke journalistiek.

    Ben benieuwd uw mening hierover te horen 🙂

  2. Alexander Pleijter

    20 maart 2009 — 10:50

    Jesse, bedankt voor je goede reactie. Transparantie is inderdaad geen vanzelfsprekendheid op weblogs. Heel vaak zijn weblogs niet meer dan klassieke nieuwsberichten of columns, geschreven volgens de conventies van papieren media, zonder links naar bronnen.

    Naar mijn idee hoeft de scheidslijn tussen meningen en feiten juist niet te vertroebelen door meer aandacht te vestigen op transparantie. Daarmee kan je immers duidelijk maken waar informatie vandaan komt. Het is op die manier voor de lezer makkelijker om te bepalen of bepaalde informatie gebaseerd is op onderzoek, eigen waarnemingen, veronderstellingen, aannamens, etcetera. Uiteindelijk doe je meer recht aan de werkelijkheid door transparant te zijn in plaats van objectiviteit te suggereren.

Geef een reactie