Rechtbankverslaggeving 2.0

Onlangs stopte Twentsche Courant Tubantia met het ambitieuze project Dorpspleinen.nl. Maar amper twee weken later heeft de krant het volgende ambitieuze project alweer op stapel staan: “Geef uw oordeel in een actuele rechtszaak en maak kans op cadeaubonnen ter waarde van 50 euro voor de eerste, 30 voor de tweede en 20 euro voor de derde plaats.” Klinkt wellicht niet direct als een serieus journalistiek project, maar dat is het wel degelijk. Interatief, actueel en verdiepend. Met actieve inbreng van lezers. Kortom, rechtbankverslaggeving 2.0.

“Ik heb gezocht naar een combinatie van verslaggeving, verdieping, meningvorming, competitie en analyse”, vertelt Frank Timmers, rechtbankverslaggever van Twentsche Courant Tubantie en bedenker van de Internetrechter.  “Het project biedt een tegenwicht aan ongefundeerd geroep om strengere straffen, dat steevast opklinkt nadat rechters hebben gevonnist.”

Hoe gaat de Internetrechter in zijn werk?
“Het begint met verslaggeving, in de krant en op onze website. We hebben nu een jaar ervaring met live verslag doen op onze site van het verhoor van verdachten door de rechters. De laatste zaak die we op deze manier aanpakten was de gijzeling van een wethouder en vier ambtenaren. Ruim duizend mensen volgden dit verslag voortdurend en ruim drieduizend unieke bezoekers hebben het tenminste een keer bekeken. Dit is de hoogste score van onze krant op internet ooit.”

“Deze belangstellenden willen we langer vasthouden. Zodra de zitting achter de rug is, kunnen ze terecht op bij de Internetrechter. Ze kunnen meteen hun opvatting kwijt, of er tien dagen de tijd voor nemen.”

En na de rechtzaak?
“De site biedt verdieping aan mensen die belangstelling voor strafrecht of voor de specifieke zaak hebben. We brengen alle relevante stukken zoveel mogelijk in originele staat. Er is juridische achtergrond en drie advocaten zijn bereid op ons forum toelichting te geven op juridische vragen.”

Waarom een prijsvraag om de uitspraak van de rechter te voorspellen?

“We willen mensen uitdagen een mening te vormen voordat de rechter zover is. Het idee is hen te laten ervaren dat het vaak minder zwart-wit is, dan gedacht. We hebben er een prijsvraag van gemaakt als extra prikkel en om te bereiken dat mensen niet zomaar wat gaan roepen – ‘doodstraf’ enzo – maar werkelijk in de huid van de rechter proberen te kruipen.”

Wat doen jullie verder met die voorspellingen?
“Op de dag van het vonnis leggen we het gemiddelde oordeel van de Internetrechter voor aan de rechtbank en bespreken opvallende opvattingen. Tot nog toe gaat bij ons het verslag van een vonnis in een opmerkelijke zaak vaak gepaard met een analyse. Voortaan zal deze analyse worden gebouwd rond opvattingen van de Internetrechter, dus de belangstellende burger. Zo bepaalt de deelnemer tot op zeker hoogte de vraagstelling van de journalist.”

Met recht kan het volgens mij een ambitieus project genoemd worden. Het heeft enkele interessante kanten: live verslaggeving via internet, transparantie door alle juridische informatie aan te bieden, en participatie van de sitebezoekers. Uiteindelijk staat of valt het project natuurlijk met de inbreng van de bezoekers van de Internetrechter. Met zo’n serieuze aanpak moet dat wel goed komen naar mijn idee. Niet waar?

Update 15 november 2009, 22.50 uur:

Ook andere regionale dagbladen (bv.  Dagblad van het Noorden en Brabants Dagblad) hebben een rechtbankproject met participatie van lezers: de lezersjury. Lezers die zitting nemen in zo’n jury  bezoeken iedere maand een rechtszaak en geven daarna hun meningen en indrukken weer.

7 Comments

Add yours →

  1. Leuk initiatief! Bij mijn weten is het Dagblad van het Noorden voor het eerst begonnen met een lezersjury, maar dit gaat weer een stap verder. Kern van de zaak is dat mensen die wat meer mee krijgen van een rechtszaak ook heel wat genuanceerder gaan denken (en milder straffen).

    Ik probeer via mijn eigen weblog die nuance te laten zien.
    http://rechtbankverslaggever.wordpress.com/

    Chris Klomp
    rechtbankverslaggever
    Dagblad van het Noorden
    RTV Noord

  2. Ook Dagblad De Limburger heeft (of had?) een lezersjury. Is jarenlang een heel succesvol project van Annelies Hendrikx geweest.

  3. Alexander Pleijter

    17 november 2009 — 22:43

    Zo te zien zijn er meer regionale dagbladen met een lezersjury. Ook BN/De Stem en de Stentor.

  4. Alexander Pleijter

    17 november 2009 — 22:47

    Op Twitter kreeg ik als reactie op dit stuk dat TC Tubantia de Internetrechter waarschijnlijk wil gebruiken om aan te tonen dat rechters minder streng straffen dan het volk zou willen. Dat is uitdrukkelijk niet geval volgens initiatiefnemer Frank Timmers:
    “Mijn allerdiepste gedachte – maar ik neem mijn eigen opvattingen vaak met een korrel zout – is dat ons rechtsysteem zo gek nog niet is en onze vonnissen evenmin. Burgers en politici die op allerlei incidenten met geschreeuw en nieuwe wetgeving reageren, beseffen te weinig wat ze kapot dreigen te maken, namelijk een rechtspraak die er oog voor houdt dat de verdachte een mens is.” Kortom, de opzet is juist om mensen genuanceerder te laten nadenken over recht en straf.

  5. @Frank Timmers: precies mijn gedachte, maar ik realiseer me ook dat ik een roepende in de woestijn ben. Rechtbankverslaggevers krijgen veel mee van een rechtszaak en kunnen zich een goed beeld vormen van oorzaak/aanleiding enzovoort. Dat beeld krijgen wij door ruimtegebrek nooit en te nimmer goed in de krant en dus schotelen we onze lezers dat genuanceerde beeld niet voor. Dat is jammer, want zo zijn wij deels onderdeel van het probleem.

  6. Ik zie Internetrechter.nl als een eigentijdse variant op de lezersjury. We gaan niet met lezers naar de rechtbank, maar brengen via internet de rechtbank naar belangstellenden.

    Discussie is er inmiddels over de vraag of de vorm van een prijsvraag wel kan rond vaak dramatische zittingen. Nu, de eerste keer dat de Internetrechter werkt, hebben we een zaak rond twee babymoorden aangepakt.

    Het competitie-element leidt hier en daar tot verontwaardiging en de Raad voor de Rechtspraak schijnt zich erover te buigen. Voor wie geinteresseerd is in de verdediging: die volgt hieronder. (Ik had dit stukje geschreven voor onze hoofdredactie, die het zaterdag gebruikt in een schrijven aan de lezers).

    Interneterechter.nl draait om nuance

    Actuele rechtszaken presenteren in de vorm van een prijsvraag. Internetrechter.nl dat dit doet, lijkt uit op sensatie en is zeker ook prikkelend bedoeld. Maar in dit moderne jasje zit in feite een behoudend concept.

    Verslaggeving van rechtszaken mag zich verheugen in een grote belangstelling, maar reacties op de zaken (vooral op internet) zijn dikwijls zeer ongenuanceerd. Juist door de vorm van de prijsvraag is er voor ongenuanceerde reacties geen ruimte.

    We dagen deelnemers uit zich in een actuele zaak te verdiepen en het latere vonnis van de rechter te voorspellen. Ze moeten het dus doen met de huidige wetgeving en kunnen niet uitgaan van hun eigen wensen.

    Zou het competitie-element ontbreken, dan is er geen enkele reden voor deelnemers om in de huid van de rechter te kruipen. Dan kan iedereen vrijblijvend roepen wat hij of zij wil. Het concept van de internetrechter is gericht op verdieping in de bestaande wetgeving.

    Internetrechter.nl biedt door z’n opzet genuanceerde informatie, veel meer dan in de krant mogelijk is. Het laat deelnemers voelen hoe lastig het is om iemand te veroordelen als alle kanten van een zaak worden belicht. Mensen die meedoen, leveren een behoorlijke inspanning.

    Mogelijk wordt de commotie over deze moderne variant van de achterhaalde lezersjury, vergroot doordat de dramatische zaak van de babymoorden de eerste is die we zo aanpakken. Maar ook hiervoor geldt: juist door de opzet van een prijsvraag zal niemand vragen Marike H. levenslang op te sluiten. Dergelijke uitingen maken geen schijn van kans. De competitie zorgt voor de nuance.

  7. @Frank: mwoah…vind ik niet echt een sterke argumentatie. Zonder competitie-element geen reden om in de huid van een rechter te kruipen? Het internet lijkt juist voor mensen al reden genoeg om hun mening te laten horen. Het lijkt me sterk dat een bescheiden prijs daar nou zo veel meer aan toe kan voegen.

Geef een reactie