Het is de afgelopen jaren steeds normaler geworden voor redacties: verantwoording afleggen aan je publiek. Om enkele voorbeelden te noemen: de Volkskrant deed onderzoek naar de eigen ‘martelprimeur’, de NRC-hoofdredacteur beantwoordt wekelijks vragen van lezers, redacties melden correcties een aanvullingen in een rubriekje, en legio ombudslieden behandelen kritiek van klagers. Studenten van de Fontys Hogeschool Journalistiek hebben nu op een rij gezet welke manieren van ‘mediaverantwoording’ zijn te vinden bij welke media. Hun bevindingen zijn te vinden op de site Mediaverantwoording.nl.

“Allereerst heeft het project een educatieve doelstelling,” vertelt Harmen Groenhart, begeleidend docent van het project en zelf bezig met promotie-onderzoek over dit onderwerp. Hij liet studenten Nederlandse nieuwsmedia en bijbehorende sites doorvlooien. “Studenten maken zo kennis met verschillende vormen van mediaverantwoording. De bedoeling is dat ze zich ook een mening vormen over de functie ervan. Daarnaast biedt de site natuurlijk een handig overzicht voor onderzoekers, beleidsmakers, het publiek en nieuwsmedia zelf.”

Tabellen geven overzicht

De hoofdmoot van de site bestaat uit tabellen waarin je eenvoudig kan aflezen welke vormen van mediaverantwoording een medium biedt. Zo is snel te vinden dat de NOS zich erg ijverig toont met onder meer een ethische code, een verwijzing naar de Raad voor de Journalistiek, een correctierubriek en een ombudsman. In schril contrast daarmee staan bijvoorbeeld het Parool en de Leeuwarder Courant die in dit opzicht helemaal niets doen.

Jammer is dat Mediaverantwoording.nl niet linkt naar de sites van de betreffende media. Als je ziet dat Hart van Nederland een redactiestatuut heeft, dan zou het handig zijn als je meteen zou kunnen doorklikken naar dat statuut. “Dat is de eerstvolgende stap die we gaan zetten”, zegt Groenhart. “Maar ook dan zal niet alles aanklikbaar zijn, want sommige middelen zijn bijvoorbeeld alleen in de papieren versie van een dagblad en niet op de website van die krant aangetroffen.”

Omissies

De vraag is natuurlijk of de site helemaal volledig is. Zijn de uitkomsten ter controle nog voorgelegd aan bijvoorbeeld de hoofdredacties? “Nee. Het uitgangspunt is dat deze site zicht biedt op de publieke toegankelijkheid van bepaalde verantwoordingsmiddelen. De studenten verplaatsen zich in de rol van het publiek en vragen zich af: kan ik ergens een code of een column van een hoofdredacteur vinden? Het is dus niet uitgesloten dat we dingen over het hoofd zien.”

Bijvoorbeeld het blog van de hoofdredacteur van NU.nl? Want die staat niet vermeld op Mediaverantwoording.nl. “Heel erg bedankt voor de aanwijzing. Ik zal me meteen beraden voor een aanvulling. Probleem is wel: de hoofdredacteur maakt zich niet als zodanig bekend. Je moet weten wie Laurens Verhagen is, anders heb je als NU.nl lezer geen idee wiens blog je zit te lezen.” Dat is dan wellicht ook meteen een goede tip voor de NU.nl-hoofdredacteur.

Wellicht zijn er nog meer omissies? Die kan je doorgeven aan Mediaverantwoording.nl. Of als reactie hieronder achterlaten natuurlijk.