rtlnieuws geboortegolf sandyJe kan de klok erop gelijk zetten: als er ergens een stroomstoring is, melden media 9 maanden later dat er een geboortegolf is. Wat dat betreft zijn de media er dit jaar vroeg bij.

Afgelopen oktober 2012 zorgde de orkaan Sandy ervoor dat New York dagenlang zonder elektriciteit zat. En nu al melden onder meer NU.nl, RTLNieuws.nl en Volkskrant.nl dat er een babyboom aan zit te komen in de Amerikaanse metropool. Het is opmerkelijk dat media keer op keer deze legende verspreiden.

Volgens de berichten is het allemaal heel logisch: geen elektriciteit, dus geen verwarming. “En wat doe je dan? Dan zoek je warmte bij elkaar”, zo schrijft RTL Nieuws.

Net zo logisch zal het zijn dat mensen dan opeens spontaan geen condooms meer gebruiken  en opeens massaal zijn gestopt met de pil.

De bronnen en cijfers

Het opvallende aan dit soort berichten is altijd dat de bronnen behoorlijk vaag zijn. Ook in dit geval weer.  Dit is wat de berichten zeggen:

Steeds meer verloskundigen en gynaecologen in New York maken melding van een opmerkelijke stijging van het aantal zwangerschappen. Zo ziet een praktijk in Manhattan een groei van 10 procent, in Westchester ten noorden van de stad worden zelfs 30 procent meer baby’s verwacht.

De opmerking dat ‘steeds meer verloskundigen en gynaecologen een opmerkelijke stijging van het aantal zwangerschappen melden’ is op zijn minst verdacht. Want waar melden verloskundigen en gynaecologen zwangerschappen dan? Is er een meldpunt voor zwangerschappen?

En wat houdt die stijging eigenlijk in? Ten opzichte van wanneer is er sprake van een stijging? De maand ervoor? Het jaar ervoor? Bovendien fluctueren geboortecijfers altijd. Is een stijging van 10% echt opmerkelijk? En zijn er ook gynaecologen en verloskundigen die een daling melden?

Om echt vast te kunnen stellen of er een golf aan zwangerschappen is, heb je goede cijfers nodig. En die moet je vervolgens kritisch bekijken. De twee percentages die in de berichten genoemd worden, zeggen in elk geval helemaal niks.

De hoax van de geboortegolf

Het is niet voor het eerst dat media melding maken van een geboortegolf na een stroomstoring. Twee voorbeelden:

In 1965 maakte de New York Times melding van een opmerkelijke babyboom en herleidde die naar een stroomstoring van 9 maanden eerder. Later bleek de bewering statistisch niet te kloppen.

In 2008 meldden de Nederlandse media dat er in de Tieler- en Bommelerwaard sprake was van een geboortegolf. Een student van Tilburgse Fontys Hogeschool Journalistiek moest er aan te pas komen om deze hoax te ontzenuwen met cijfermateriaal.

Eigenlijk gaat het altijd op dezelfde manieren mis: er zijn geen goede cijfers of de cijfers worden niet goed bekeken. In alle gevallen geldt: de journalisten zien alleen wat ze willen zien. Want het klinkt toch zo mooi en zo logisch: geen stroom = seks = baby’s!

Tunnelvisie noemen we dat. Of nog mooier: ‘wishful news reporting’. Met dank aan Jaap Meijers.

rtlnieuws geboortegolf sandy

nu geboortegolf sandy

vk geboortegolf sandy