Tag: ethische code

Richtlijnen voor gebruik van materiaal van sociale media: dat kan simpeler

Onlangs ontstond in België is een fel debat over de mediaberichtgeving over het busongeluk in Zwitserland waarbij Belgische en Nederlandse schoolkinderen omkwamen. Een van de zaken waarover menigeen zich boos maakt was de publicatie van foto’s van omgekomen kinderen op de voorpagina’s van enkele Belgische kranten. Foto’s die afkomstig waren van blogs en sociale media.

Door de kritiek voelde de Belgische Raad voor de Journalistiek zich geroepen om speciale richtlijnen in het leven te roepen. Deze zouden duidelijk moeten maken hoe journalisten om horen te gaan met informatie en beelden die zijn te vinden op persoonlijke websites en sociale media. Handig zou je zeggen, want dan kan je even snel opzoeken wat je voortaan moet doen als je een fotootje van Facebook wilt gebruiken. Read more →

Overzicht van manieren waarop redacties zich verantwoorden

Het is de afgelopen jaren steeds normaler geworden voor redacties: verantwoording afleggen aan je publiek. Om enkele voorbeelden te noemen: de Volkskrant deed onderzoek naar de eigen ‘martelprimeur’, de NRC-hoofdredacteur beantwoordt wekelijks vragen van lezers, redacties melden correcties een aanvullingen in een rubriekje, en legio ombudslieden behandelen kritiek van klagers. Studenten van de Fontys Hogeschool Journalistiek hebben nu op een rij gezet welke manieren van ‘mediaverantwoording’ zijn te vinden bij welke media. Hun bevindingen zijn te vinden op de site Mediaverantwoording.nl. Read more →

Bloggers willen ethische code

De mensheid blogt er tegenwoordig lustig op los. Over journalistiek, maar ook over huisdieren, kinderen, vakanties, het laatste nieuws en noem maar op. Iedereen kan het en lijkt het ook te doen. Wordt het niet eens tijd om die online spaghetti wat te reguleren? Met bijvoorbeeld een code voor bloggers? Onderzoekers legden die vraag voor aan de bloggemeenschap en wat bleek: de meeste bloggers willen een ethische code. Read more →

Startpunt voor discussie


Hoera! De Nederlandse journalistiek is weer een gedragscode rijker. Vrijdag 18 april stemde het Genootschap van Hoofredacteuren in met een nieuwe code. Een code die rekening houdt met de mores op internet, maar, zo benadrukt het Genootschap, op geen enkele wijze bindend is en waaraan geen sancties zijn verbonden. Wat het nut dan is? Volgens Arendo Joustra, voorzitter van het Genootschap, moet de code de aanzet geven tot discussies over journalistiek gedrag. De vraag is natuurlijk hoe, want toen het Genootschap in december de concept-code naar buiten bracht om te debateren over de inhoud, ontstond er verdomd weinig discussie. Wat niet zo verwonderlijk is, want debateren over algemene regels is een nogal abstracte bezigheid.

En was er niet al een code? Jawel, deze week precies een jaar geleden bracht de Raad voor de Jouralistiek er een uit. Deze code gebruikt de Raad als leidraad voor het beoordelen van klachten over journalistieke producties. De uiteindelijke oordelen verschijnen in De Journalist. Maar ook die leveren verdomd weinig discussie op. En dat is verdomd jammer. Want juist de uitspraken van de Raad lenen zich bij uitstek voor gerichte discussies over journalistieke gedragingen.

Laten we daarom voortaan de uitspraken van de Raad niet zien als eindoordeel, maar juist als startpunt voor discussie over journalistieke werkwijzen. Op die manier kan er een stuk meer transparantie komen over het denken en doen van journalisten.

Een sta-in-de-weg is vooralsnog het ambtelijk jargon waarin de uitspraken van de Raad zijn verwoord: dat nodigt niet uit tot lezen en evenmin tot discussie. Daarom zouden in vakpublicaties als De Journalist en De Nieuwe Reporter over interessante zaken goed geschreven journalistieke artikelen moeten verschijnen waarin de Raad aan de tand wordt gevoeld over de gemaakte afwegingen en ook andere betrokken partijen aan het woord komen. Dergelijke artikelen geven pas echt een aanzet tot discussies over journalistiek gedrag. Bovendien zou het van de Raad voor de Journalistiek ook wat meer maken dan slechts een klachtenloket.

Dit stuk is deze week als gastcolumn verschenen in De Journalist.