Tag: oplagecijfers

Voor betaalde kranten telt alleen de betaalde oplage

Gisteren heeft oplage-instituut HOI de oplagecijfers over het vierde kwartaal van 2009 bekend gemaakt. Altijd weer een mooi moment om te kijken hoe het staat met de kranten en tijdschriften in Nederland. En ook altijd een mooi moment om te zien hoe keer op keer met cijfers gegoocheld wordt, zoals krantenkenner Piet Bakker al eens uitlegde op De Nieuwe Reporter. Zijn inspanning heeft weinig effect gehad, zo blijkt uit diverse berichten. Read more →

Waarom ook de oplages van gratis kranten dalen

De oplagecijfers van het derde kwartaal van 2009 zijn vandaag bekend gemaakt door HOI Instituut voor Media Auditing. Met weinig verrassingen: over de hele linie dalen de oplages, enkele uitzonderingen daargelaten, zoals NRC Next en de Barneveldse krant. Verrassender is de gedaalde oplage van de gratis kranten. Je zou zeggen: met het verdwijnen van DAG valt er een gat waar de andere gratis kranten van zouden profiteren. Maar niets daarvan, de Pers, Sp!ts en Metro gaan stuk voor stuk terug in het aantal verspreide kranten.

Maar waarom? Je zou zeggen: een gratis krant is niet afhankelijk van verkoop en kan dus de oplage makkelijk op peil houden door elk jaar net zoveel kranten te drukken en weg te geven als het jaar daarvoor. Niet dus. Hoe zit dat? Read more →

Het tabloideffect


Gisteren was een heuglijke dag voor twee Nederlandse kranten. Het Limburgs Dagblad en Dagblad De Limburger hebben besloten mee te gaan in de vaart der volkeren en verschijnen voortaan op ‘tabloidformaat’. Eerder gingen andere Nederlandse kranten hen voor. Het Parool was de eerste in 2004, Trouw volgde in 2005 en begin 2007 gingen de regionale dagbladen van Wegener overstag.

Het kleinere formaat is bedoeld om tegemoet te komen aan het verlangen van lezers naar een handzamere krant. Uiteraard met de bedoeling om de voortdurende oplagedaling te keren of in elk geval af te remmen. De vraag dringt zich op of dat werkt. Oftewel, is de overstap op tabloidformaat nuttig voor Dagblad De Limburger en het Limburgs Dagblad?

Om een antwoord te vinden op die vraag zouden we kunnen kijken naar de oplagecijfers van de regionale voorgangers van deze Limburgse dagbladen (zie onderstaande tabel). Hoe is het de regionale dagbladen vergaan die in februari 2007 zijn overgestapt op een kleiner formaat?


De Gelderlander behaalde na de overstap een minieme oplagedaling van 0,1%. Niet verkeerd, want in het jaar ervoor scoorde De Gelderlander nog een verlies van 5,5%.
BN/De Stem incasseerde in 2007 een verlies van 1,9%. Iets slechter dan De Gelderlander, maar toch ook beter dan het voorgaande jaar toen BN/De Stem een terugval kende van 4,5%. Hetzelfde geldt voor de Stentor, die het oplageverlies wist te verkleinen van 3,9% in 2006 naar 2,2 in 2007. Voor deze drie kranten geldt derhalve dat de oplagedaling wat is afgevlakt. De kranten zien hun oplage iets minder snel krimpen dan voorheen.

Voor twee Wegenerkranten ziet het er nog positiever uit: zij wisten de oplagedaling om te buigen in een bescheiden winst. Het Brabants Dagblad groeide in 2007 met 1% en de PZC met 0,3%.

Dat lijkt positief nieuws, maar hoe verging het in diezelfde periode de andere regionale dagbladen die niet overstapten op een kleiner formaat? In feite bijna net zo goed. Ook hun oplage daalde in 2007 minder snel dan het jaar ervoor. Blijkbaar is dat dus een algehele trend en geen gevolg van het overstappen op tabloid.

Maar onder de kranten die aan hun oude formaat zijn blijven hangen zit geen enkele titel die de oplage heeft zien stijgen, zoals het geval is bij de nieuwe tabloidkranten. Zou het succes van het Brabants Dagblad en PZC een direct effect zijn van hun handzame formaat? Niet echt. Want wat doet een uitgever die zijn kranten een flinke facelift heeft gegeven? Die begint wervingscampagnes en acties. Gevolg: een enorme groei van het aantal proefabonnementen (zie onderstaande tabel).


Maar wat doen de ‘oude’ abonnees als hun krant drastisch verandert? Meestal is de kritiek op de vernieuwde krant niet van de lucht, zoals momenteel ook het geval is bij de Limburgse kranten. Als we louter naar de standaardabonnementen kijken zien we dat ook bij het Brabants Dagblad en de PZC sprake is van abonneeverlies. Bij BN/De Stem en De Twentsche Courant Tubantia is de terugloop van abonnementen zelfs aanmerkelijk hoger dan bij kranten die op groot formaat zijn gebleven.

Opmerkelijk in de abonnemententabel is de groei van het aantal standaardabonnementen bij het Eindhovens Dagblad. Die krant is eerder dan de andere Wegenerdagbladen overgestapt, namelijk in oktober 2006. Na een flink aantal proefabonnementen in dat overgangsjaar zijn er blijkbaar aardig wat mensen blijven hangen. Wellicht dus toch een tabloideffect? De cijfers van volgend jaar zullen het leren.

[De oplagecijfers zijn ontleend aan HOI, Instituut voor Media Auditing]

Stijgende of dalende oplages


Hoe gaat het met de Nederlandse krant? Deze maand zijn her en der weer wat cijfers gepubliceerd waarmee je de temperatuur kan meten van deze – volgens sommigen terminale – patiënt.

Allereerst de officiële oplagecijfers van het oplage-instituut HOI, Instituut voor Media Auditing. Deze cijfers geven de pessimisten gelijk. Wederom daalde in 2007 de oplage van de betaalde kranten. In vergelijking met 2006 rolden dagelijks zo’n 85.000 kranten minder van de persen. Als we wat verder terug gaan in de tijd is de dalende trend nog pregnanter. Ten opzichte van 2000 is de oplage teruggelopen met bijna driekwart miljoen exemplaren. Dat is een daling van meer dan zestien procent.

Daar staat tegenover dat de gratis kranten lekker doorgroeien. Ze kruipen zo langzamerhand naar een gezamenlijke oplage van twee miljoen exemplaren. Als we de oplage van gratis dagbladen nu eens optellen bij de oplages van de betaalde dagbladen, dan komen we op ruim vijf en een half miljoen exemplaren. Daaruit zou je het positieve nieuws kunnen halen dat er tegenwoordig juist veel meer kranten bij lezers arriveren dan pakweg tien jaar geleden.

Maar leiden al die extra gratis kranten ook tot meer krant lezen? De oudste twee, Metro en Sp!ts, circuleren sinds 1999, maar de recentste cijfers van het SCP uit 2005 laten weinig zien van een positief effect op de leestijd. Lazen Nederlanders in 1995 gemiddeld nog circa twee uur per week in de krant, in 2005 was dat niet meer dan anderhalf uur. Het aandeel van de gratis kranten daarin was miniem: de gemiddelde Nederlander besteedt zes minuten per week aan het lezen van een gratis krant. Dat ligt voor regionale en landelijke kranten op circa driekwartier. Kortom, meer papier dat steeds minder gelezen wordt. Tenzij Nederlanders steeds sneller zijn gaan lezen. Dat is dan weer niet onderzocht.