Tag: studenten

“Het wordt een serieuze journalistieke speeltuin”

Vorige week kondigde de opleiding journalistiek van de Fontys Hogeschool in Tilburg het plan aan om te gaan samenwerken met het Eindhovens Dagblad en het Brabants Dagblad.

Studenten worden vanaf aankomend studiejaar voor een onderwijsproject op de redacties van die kranten geplaatst en mogen daar gaan expertimenteren met crossmediale producties. Op Dodebomen.nl riep het plan veel weerstand op bij de Tilburgse studenten. “Je hoort vaak dat oudere journalisten conservatief zijn, maar dat zijn sommige studenten blijkbaar ook”, repliceert Fleur Besters, journalistiek projectleider namens het Eindhovens Dagblad. Ze legt uit wat het project behelst. Read more →

Afgestudeerde HBO-journalisten stromen niet door naar journalistieke masters

Flink wat afstudeerders van de HBO’s journalistiek kiezen ervoor om verder te studeren. Liefst 30% doet een vervolgopleiding, zo las ik in een artikel (niet online) over de huidige arbeidsmarkt voor journalsten in Villamedia Magazine van 6 november.

Arbeidsmarktdeskundige Siemen van der Werff van SEO Economisch Onderzoek spreekt in het artikel het vermoeden uit dat het meerendeel van de doorstuderende HBO’ers kiest voor een universitaire master journalistiek. Dat leek me sterk, want uit eigen ervaring weet ik dat aan de master Journalistiek en Nieuwe Media in Leiden maar mondjesmaat HBO-doorstromers worden toegelaten. Zouden de andere journalistieke masters dan volstromen met afgestudeerde HBO’ers? Read more →

Nieuwscheckers controleren de feiten

Tot voor kort was ‘factchecken’ een Amerikaans fenomeen. Inmiddels is het naar Nederland overgewaaid. In september 2008 begon de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg met het weblog FHJ Factcheck. Nu volgt Nieuwscheckers.nl, een project van de praktijkstudie Journalistiek en Nieuwe Media van de Universiteit Leiden. Read more →

"Flickr? Wat is dat?"

Vanmiddag was Jaap Meijers, internetredacteur van Trouw, te gast in mijn werkgroep journalistieke vaardigheden, de eerste journalistieke cursus die de studenten aan de Universiteit Leiden kunnen volgen. Onze gast vertelde over zijn werk op de redactie en al snel gingen enkele internettermen door het lokaal. Gevolgd door enkele opmerkelijke reacties van studenten.
“Flickr? Wat is dat?”
“U heeft het steeds over Web 2.0, maar wat betekent dat?”
“Twitter? Daar heb ik nog nooit van gehoord.”
Op de vraag wat RSS feeds zijn, gaat slechts een derde van de handen omhoog.
Ook voor studenten van de Yahoo-generatie heeft het web blijkbaar nog volop geheimen.

Studenten als journalistieke vernieuwers

Twee studenten van de School voor de Journalistiek in Utrecht deden vorige week wat gerenommeerde nieuwsmedia in Nederland nog zelden deden: live verslaggeving op internet. Met de blogservice Cover it Live berichtten Loek Essers en Peter van der Ploeg over de terroristische aanslagen in Mumbai.

Niet dat ze in India zaten. Vanuit Nederland verzamelden ze informatie via onder meer Twitter en de breaking news feeds van CNN en BBC. Het bijzondere aan hun experiment was dat ze voortdurend updates gaven als ze nieuwe informatie achterhaalden.

Read more →

Geboortegolf is onzingolf

Zelfs het gerenomeerde NOS Journaal bracht gister het nieuws van een geboortegolf in de Bommelerwaard die zou zijn veroorzaakt door een stroomstoring negen maanden eerder. Gelukkig hebben we ook nog de studenten van de School voor de Journalistiek in Tilburg die het werk doen dat journalisten verzuimen.

Bekijk hier het item van het NOS Journaal:

Ons ‘nationale nieuwsinstituut’ meldt in de uizending dat “er een verband blijkt te bestaan tussen een Apache-helikopter en de ooievaar.” Sacha de Boer vertelt dat er “negen maanden later opeens heel veel meer kinderen werden geboren. In de gemeente Maasdriel kwamen afgelopen maand 26 baby’s ter wereld en dat is een stijging van 44%.” Een stijging van 44%? Ten opzichte van? De maand ervoor? Het langjarig gemiddelde? September vorig jaar? Kortom, 44% non-informatie.

De studenten van de School voor de Journalistiek Tilburg doen het een stuk beter. In hun project ‘factchecken‘ hebben zij enkele relevante cijfers verzameld die in de media ontbraken. Student Bart Gotink doet verslag op het FHJ Factcheck-blog.

Het belangrijkste is dat hij vraagtekens zet bij de geboortegolf. Zo vraagt hij zich af of 26 borelingen in de gemeente Maasriel in een willekeurige maand bijzonder is. Dat blijkt niet zo te zijn, want in 2007 waren er drie maanden met 26 of meer geboortes: maart (26), juli (27) en oktober (28).

Verder heeft hij gekeken hoe het zit met de andere gemeentes waar ook sprake was van een stroomstoring. Wat blijkt?

  • In de gemeente Zaltbommel daalde het aantal geboorten van 35 in 2007 naar 24 in 2008.
  • In Lingewaal steeg het aantal geboorten van 16 naar 17.
  • In Neerijnen daalde het geboorten van 5 naar 3.
  • Het aantal geboren kinderen in het gebied van de storing komt daardoor uit op een kleine daling, van 70 in september 2008 tot 74 in september 2007.

Maar ach, dat zijn maar cijfers. En die moeten we eigenlijk helemaal niet zo serieus nemen. Dat is althans de mening van BNR Nieuwsradio-verslaggever Harmen van der Veen die het ‘nieuws’ de wereld in bracht. Tegenover factchecker Gotink verklaart hij: “Bij het soort reportages dat ik maak gaat het ook om de beleving. En de impact in het dorp was behoorlijk. Overal stonden borden in de tuin met de babynamen, blijkbaar een traditie in Gelderland. De kraamverzorgers vertelden dat ze het erg druk hadden. Dat zijn ook factoren die bepalen of het een verhaal waard is.” Oftewel: ook al is het geen geboortegolf, als we maar doen alsof, dan is het ook nieuws.

Zaten dan alle journalisten te slapen? Nee, niet allemaal. Het Brabants Dagblad berichtte dinsdag weliswaar nog – met enig voorbehoud – over een ‘geboortegolfje’, maar kwam vanochtend met het bericht ‘moe van onzin Apachekindjes‘.

Applaus dus voor het Brabants Dagblad? Niet helemaal. De krant is namelijk zo flauw geweest om het misleidende bericht van dindsdag van de site te gooien. Wie de oude link aanklikt komt op een pagina met de tekst: “Er is iets fout gegaan… De door u opgevraagde pagina of het door u gezochte artikel bestaat niet (meer). In de loop der tijd kunnen pagina’s, artikelen en afbeeldingen verplaatst of verwijderd zijn.” Erg onsportief om niet even te melden dat de redactie het aanvankelijk niet helemaal bij het rechte eind had.

Toevoeging 30 oktober, 9.22 uur:
Screenshot van het bericht van het Brabants Dagblad van dinsdag 28 oktober waarin melding wordt gemaakt van een “geboortegolfje van Apachekindjes”.

Einde ‘NRC Next, maar dan gratis’


Het eerste slachtoffer op de markt van gratis dagbladen is gevallen. Aankomende woensdag al verschijnt het laatste exemplaar dat ooit gedrukt zal worden van DAG. Daarmee heeft de krant zich net geen anderhalf jaar staande weten te houden.

Critici voorspelden al langer dat vier gratis dagbladen te veel zou zijn voor de Nederlandse markt. Ze hebben gelijk gekregen nu PCM en KPN hebben besloten de stekker uit de drukpersen van DAG te trekken. Dat betekent niet dat DAG verdwijnt: de online activiteiten (website, mobiel) zullen blijven bestaan.

Op de website van DAG valt te lezen dat de krant er niet in is geslaagd om voldoende adverteerders aan zich te binden. Hetzelfde geldt vermoedelijk voor de lezers; de krant is er ook niet in geslaagd om lezers in voldoende mate aan zich te binden. En dat is opmerkelijk, want DAG was inmiddels geen gratis krantje meer dat volstaat met berichtjes van persbureaus. Toen de krant werd gelanceerd in mei 2007, was dat wellicht wel het geval, maar het afgelopen half jaar werd een deel van de kopij overgenomen van de Volkskrant. Net zoals het succesvolle NRC Next een deel van de kopij betrekt van het ‘grote’ NRC Handelsblad.

Iets wat vermoedelijk bij veel potentiële lezers niet bekend was. Dat bleek bijvoorbeeld vorige week maandag toen Pieter Broertjes, hoofdredacteur van de Volkskrant, een seminar verzorgde voor studenten van de master Journalistiek en Nieuwe Media aan de Universiteit Leiden. Toen hij vertelde dat een deel van DAG bestaat uit berichten die ook in de Volkskrant verschijnen, waren de studenten verbaasd. Dat wisten zij niet.

Ze adviseerden Broertjes om daar meer bekendheid aan te geven. Een gratis krant met artikelen uit de Volkskrant zou toch moeten aanslaan? “Adverteer met de slogan ‘NRC Next, maar dan gratis!” opperde een student enthousiast. Wellicht een gouden tip, maar het mag niet meer baten. DAG leeft alleen nog verder in de virtuele wereld van internet.

Studenten journalistiek ambiëren geen internet


De afgelopen jaren zijn diverse journalistieke masters verschenen aan de Nederlandse universiteiten. Je kunt je afvragen welke invloed dergelijke opleidingen hebben op de opvattingen en werkwijzen van de journalisten in spé. Krijgen we daardoor journalisten die doordachte opvattingen hebben over ethische dilemma’s? Krijgen we journalisten die beter zijn in het beoordelen en verwerken van complexe informatie? Krijgen we journalisten die hun hand niet omdraaien voor een diepgravend onderzoek?

Onlangs verscheen een wetenschappelijk artikel in de European Journal of Communication waarin onderzoekers studenten van journalistieke opleidingen aan universiteiten in Spanje en Engeland met elkaar vergeleken. Volgens de onderzoekers om erachter te komen welke invloed dergelijke opleidingen hebben op de opvattingen en werkwijzen van journalisten. Daartoe verstuurden ze vragenlijsten naar studenten die recentelijk aan hun opleiding waren begonnen.

Daar rollen vervolgens allerlei cijfers uit. Vooral de verschillen zijn natuurlijk aardig om te bekijken. Zo verschilt de motivatie om de journalistiek in te willen. Onder Engelse studenten leeft de verwachting dat de journalistiek voor hen een afwisselende baan zonder sleur in petto heeft. Spaanse studenten spreekt daarentegen het idee aan dat ze als journalist een maatschappelijk functie kunnen vervullen.

Spaanse studenten hebben de ambitie om uiteindelijk terecht te komen bij de televisie, radio of een landelijke krant. Engelse studenten richten zich ook op de televisie of een landelijke krant, maar de radio behoort niet tot hun ambities. Ze kiezen liever voor een tijdschrift.

De Engelse studenten zijn meer geneigd om hun publiek verstrooiing te bieden en gewone burgers aan het woord te laten. Hun Spaanse collega’s ontwikkelen liever de culturele en intellectuele interesse van hun publiek.

Ook op ethisch vlak zijn er verschillen. Onder Spaanse studenten is slechts twintig procent ertoe geneigd om acteurs in te zetten voor reconstructies van nieuwsgebeurtenissen. Engelse studenten hebben minder bezwaren, 85% vindt dergelijke reconstructies geoorloofd. Onder de Engelsen zijn ook meer voorstanders te vinden van verborgen microfoons of camera’s. Daarentegen zijn Spaanse studenten er makkelijker in om hun identiteit als journalist te verzwijgen om aan informatie te komen.

Maar wat moet je met die verschillen? Heb je daarmee aangetoond dat het onderwijs invloed heeft op de opvattingen en werkwijzen van journalisten? Dus niet, want de meting vond plaats toen de studenten aan het begin van hun opleiding stonden. De onderzoekers kunnen dus hooguit concluderen dat er verschillen tussen deze twee groepen studenten aanwezig zijn voordat ze aan hun opleiding beginnen. Maar welke invloed de opleidingen vervolgens hebben op de opvattingen van de journalisten in spé blijft onduidelijk. Het was zinniger geweest om ook een meting te houden na afloop van hun studie, om zo vast kunnen stellen wat er veranderd zou zijn door hun scholing.

Het onderzoek levert nog wel een aardig nieuwsfeit op. In beide landen blijkt internet weinig warme gevoelens op te wekken bij de studenten. De internetjournalistiek ambiëren ze hooguit als eerste baan, maar vrijwel geen enkele student heeft internet als uiteindelijk carrièredoel. De professionals van de toekomst zien internet blijkbaar niet als serieus medium van de toekomst.

Multimediale lobby

‘Lobbyen’ is in de ogen van veel mensen een wat duistere bezigheid. Het speelt zich af in wandelgangen, achterkamertjes en op andere schimmige plaatsen. De beoefenaars zijn gladjakkers die op slinkse wijze hun zin willen doordrijven. Steekpenningen en leugens zijn de wapens die ze gebruiken.

Dit schimmige imago van de lobby komt doordat je er bijna nooit iets over leest of ziet in de media. Politieke berichtgeving is er volop, maar wat zich achter de schermen afspeelt blijft meestal buiten beeld.

Om de lobby eens wat zichtbaarder te maken hebben de masterstudenten van de opleiding Journalistiek en Nieuwe Media in Leiden zich een maand lang verdiept in dit onderwerp. Gisteren presenteerden ze hun project. In samenwerking met de Volkskrant hebben ze een multimediale website gemaakt waarin een kijkje wordt gegeven in de keuken van de lobbywereld. Orgaantransplantatie, landbouw en de katholieke kerk, allemaal hebben ze lobbyisten rondlopen die het Europees parlement, de Tweede Kamer of de gemeenteraad proberen te beïnvloeden. Het is een mooi project geworden; de studenten zijn klaar om hun handen te laten wapperen tijdens hun stages op diverse redacties.